Την αντίδραση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων προκάλεσε η τοποθέτηση του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ για την απόφαση με την οποία αφέθηκε ελεύθερος ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, καθώς η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων κάνει λόγο για ανοιχτή παρέμβαση στη λειτουργία της ελληνικής Δικαιοσύνης και καλεί το σύνολο του πολιτικού κόσμου να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας.
Η παρέμβαση έρχεται λίγες ημέρες μετά την απόφαση του Εφετείου Πειραιά που άνοιξε τον δρόμο για την υφ’ όρον απόλυση του καταδικασμένου ως ηγετικού στελέχους της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη».
Η ανακοίνωση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων
Σε ανακοίνωσή της, η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων εκφράζει τον «ουσιαστικό προβληματισμό» της για τη δημόσια τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι «βαθιά απογοητευμένες» από την απόφαση του Εφετείου Πειραιά να απελευθερώσει τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να πράξει ό,τι μπορεί ώστε να επιστρέψει στη φυλακή.
Η δικαστική ένωση σημειώνει ότι πρόκειται για μία από τις σπάνιες περιπτώσεις κατά τις οποίες υπουργείο Εξωτερικών άλλου κράτους επιχειρεί να παρέμβει δημοσίως σε δικαστική απόφαση της Ελλάδας, παρά το γεγονός ότι γνωρίζει πλήρως την αρχή της διάκρισης των εξουσιών.
Όπως υπογραμμίζεται, η ελληνική έννομη τάξη αναθέτει αποκλειστικά στη δικαστική εξουσία την κρίση για το αν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις υφ’ όρον απόλυσης κρατουμένων, ανεξαρτήτως του εγκλήματος για το οποίο έχουν καταδικαστεί.
Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων χαρακτηρίζει την αμερικανική ανακοίνωση «ατυχή» και εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία της, ζητώντας παράλληλα τη στήριξη του δικαστικού συστήματος από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων:
«Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων εκφράζει τον ουσιαστικό προβληματισμό της για την πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ στην οποία δηλώνεται επί λέξει ότι «Οι ΗΠΑ είναι βαθιά απογοητευμένες από την απόφαση του Εφετείου Πειραιώς να απελευθερώσει τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο», ενώ στη συνέχεια σημειώνεται ότι «παροτρύνει την ελληνική κυβέρνηση να πράξει ό,τι μπορεί για να επιστρέψει ο Γιωτόπουλος στη φυλακή».
Είναι από τις σπάνιες εκείνες φορές που Υπουργείο Εξωτερικών αλλου Κράτους επιχειρεί να παρέμβει ανοιχτά στη Δικαιοσύνη της χώρας μας αν και καλά γνωρίζει το νόημα της διάκρισης των εξουσιών.
Δεν ξέρουμε εάν στις ΗΠΑ πλέον συνηθίζεται η ακύρωση δικαστικών αποφάσεων απο την κυβέρνηση, ωστόσο η δημοκρατία στην Ελλάδα και η σύμφυτη διάκριση των λειτουργιών αναθέτει την αρμοδιότητα για την διάγνωση των προϋποθέσεων υφ΄ όρων απόλυσης κρατουμένων, για οποιοδήποτε έγκλημα και αν κρατούνται στις φυλακές, αποκλειστικά στη δικαστική εξουσία.
Ως Δικαστική Ένωση διαμαρτυρόμαστε έντονα για την ατυχή αυτή ανακοίνωση και αναμένουμε την στήριξη του δικαστικού συστήματος απο ολόκληρο τον πολιτικό κόσμο.»
Τι προηγήθηκε με την αποφυλάκιση Γιωτόπουλου
Η υπόθεση αφορά τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο, ο οποίος είχε καταδικαστεί ως αρχηγός της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη» σε 17 φορές ισόβια κάθειρξη και επιπλέον πολυετείς ποινές φυλάκισης.
Στις 22 Μαΐου το Δικαστικό Συμβούλιο του Εφετείου Πειραιά έκανε δεκτή, κατά πλειοψηφία, την αίτηση υφ’ όρον απόλυσής του. Ο Γιωτόπουλος, ηλικίας πλέον 82 ετών, είχε συμπληρώσει 24 χρόνια πραγματικής κράτησης και αποφυλακίστηκε μετά την πέμπτη σχετική αίτηση που είχε υποβάλει.
Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τόσο σε πολιτικό επίπεδο όσο και από συγγενείς θυμάτων της 17 Νοέμβρη. Παράλληλα, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζήτησε να εξεταστεί το ενδεχόμενο άσκησης αναίρεσης κατά της απόφασης, ενώ ακολούθησαν δικαστικές ενέργειες για τον έλεγχο του σκεπτικού της αποφυλάκισης.
Σύμφωνα με το ισχύον ποινικό πλαίσιο, ακόμη και πολυϊσοβίτες μπορούν υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να απολυθούν υφ’ όρον μετά τη συμπλήρωση ορισμένου χρόνου πραγματικής έκτισης της ποινής τους, με την τελική κρίση να ανήκει στα αρμόδια δικαστικά συμβούλια.
Η παρέμβαση των ΗΠΑ και το μήνυμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Η αντίδραση της Ουάσιγκτον υπήρξε ασυνήθιστα έντονη. Σε επίσημη ανακοίνωσή του, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τον Γιωτόπουλο «ηγέτη και εγκέφαλο» της 17 Νοέμβρη και εξέφρασε «βαθιά απογοήτευση» για την απόφαση αποφυλάκισής του. Παράλληλα, κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να κάνει «ό,τι είναι δυνατόν» ώστε να επιστρέψει στη φυλακή.
Οι ΗΠΑ υπενθύμισαν ότι κατά τη διάρκεια της δράσης της η 17 Νοέμβρη δολοφόνησε τέσσερις Αμερικανούς αξιωματούχους και στρατιωτικούς, μεταξύ των οποίων τον σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα Ρίτσαρντ Γουέλς, ενώ αναφέρθηκαν συνολικά στα θύματα της οργάνωσης κατά την 27χρονη δράση της.
Η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ερμηνεύτηκε από νομικούς κύκλους ως μια πρωτοφανής πίεση προς την ελληνική πολιτεία για την ανατροπή δικαστικής κρίσης, γεγονός που προκάλεσε νέο κύκλο συζητήσεων για τα όρια της διπλωματικής παρέμβασης και τον σεβασμό στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς αγγίζει δύο ευαίσθητα πεδία: αφενός το τραυματικό κεφάλαιο της τρομοκρατίας στην Ελλάδα και αφετέρου το θεμελιώδες συνταγματικό ζήτημα της διάκρισης των εξουσιών. Για τους επικριτές της αμερικανικής παρέμβασης, το ερώτημα δεν αφορά το πρόσωπο του Γιωτόπουλου ούτε τα εγκλήματα της 17 Νοέμβρη, αλλά το κατά πόσο μια ξένη κυβέρνηση μπορεί να ζητά δημοσίως την ανατροπή απόφασης ελληνικού δικαστηρίου.
