Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος…
Γιατί η Ιθάκη δεν ήταν ποτέ απλώς ένας τόπος. Ήταν πάντοτε ένας προορισμός ψυχής.
Ένα σύμβολο επιστροφής, αντοχής και αναζήτησης. Ο τόπος όπου ο Οδυσσέας δεν αναζητούσε μόνο την πατρίδα του, αλλά το βαθύτερο νόημα του ταξιδιού του.
Και ίσως γι’ αυτό δεν θα μπορούσε να υπάρξει καταλληλότερος τόπος για να ανοίξει σήμερα ένας τόσο μεγάλος διάλογος για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Γιατί το δημογραφικό είναι κι αυτό ένα σύγχρονο ταξίδι επιστροφής.
Επιστροφής προς τη ζωή. Προς τη συνέχεια. Προς την ελπίδα ότι οι τόποι μας θα συνεχίσουν να έχουν παιδικές φωνές, ανοιχτά σχολεία και ανθρώπους που θα επιμένουν να μένουν, να δημιουργούν και να ονειρεύονται.
Η Ιθάκη δεν έγινε τυχαία το σημείο συνάντησης αυτού του μεγάλου διαλόγου.
Σαν να την κάλεσε η ίδια η ιστορία της.
Το νησί της επιστροφής, της προσμονής και της ανθρώπινης αντοχής, άνοιξε την αγκαλιά του σε μια από τις σημαντικότερες συζητήσεις για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Ithaca Conference
Από τις 6 έως τις 8 Μαΐου, το διεθνές συνέδριο «Greece at Demographic Crossroads» δεν λειτούργησε απλώς ως ένας θεσμικός χώρος ανταλλαγής απόψεων.
Έμοιαζε περισσότερο με ένα μεγάλο κάλεσμα αφύπνισης.
Μια συνάντηση ανθρώπων που κουβαλούσαν μαζί τους την αγωνία για τις γενιές που έρχονται.
Το «Ithaca Conference», που φιλοξενήθηκε στην Ιθάκη τελούσε υπό την αιγίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, Προεδρεύουσας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διοργανώθηκε από το Ελληνικό Δίκτυο Μικρών Νησιών, τον Δήμο Ιθάκης, το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων, το Παγκόσμιο Ιπποκράτειο Ινστιτούτο Ιατρών, την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής και τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.
Η δίγλωσση ταξιδιωτική εκπομπή «Αποστολή με την Κλέλια Χαρίση» κατέγραψε αυτή τη σπάνια στιγμή όπου η επιστήμη, η πολιτική, η αυτοδιοίκηση και η ανθρώπινη εμπειρία ενώθηκαν κάτω από τον ίδιο ουρανό.
Και ίσως για πρώτη φορά, το δημογραφικό απέκτησε πρόσωπο, φωνή και συναίσθημα.
Από τις 6 έως τις 8 Μαΐου, η Ιθάκη μετατράπηκε σε έναν φάρο σκέψης και προβληματισμού μέσα από το διεθνές συνέδριο “Greece at Demographic Crossroads”. Ένα συνέδριο που δεν μίλησε μόνο για αριθμούς και στατιστικές, αλλά για τον ίδιο τον άνθρωπο.
Για τη μνήμη, τη συνέχεια και το δικαίωμα ενός τόπου να έχει μέλλον.
Καταγράφηκε επίσημα αυτή η σπάνια στιγμή όπου πολιτική, επιστήμη, αυτοδιοίκηση και προσωπικές ανθρώπινες ιστορίες ενώθηκαν κάτω από τον ίδιο ουρανό του Ιονίου… Εκεί όπου κάθε βλέμμα προς τη θάλασσα θυμίζει πως τα μεγαλύτερα ταξίδια δεν γίνονται μόνο πάνω στα κύματα, αλλά μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο.
Σταύρος Αυγουστίδης,
«Οι κοινωνίες δεν χάνονται όταν γερνούν. Χάνονται όταν παύουν να ελπίζουν»:
Με αυτή τη βαριά αίσθηση ευθύνης, ο Σταύρος Αυγουστίδης, Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα, έδωσε τον ευρωπαϊκό τόνο του συνεδρίου, επισημαίνοντας πως το δημογραφικό δεν είναι πια ένα περιφερειακό κοινωνικό ζήτημα, αλλά μια κρίσιμη δοκιμασία για το μέλλον της ίδιας της Ευρώπης. Τα λόγια του έμοιαζαν με καμπανάκι αφύπνισης για μια ήπειρο που αναζητά ξανά τη συνοχή και την προοπτική της.
«Τα μικρά νησιά δεν ζητούν οίκτο.
Ζητούν το δικαίωμα να συνεχίσουν να αναπνέουν»:
Ο Διονύσης Στανίτσας, Δήμαρχος Ιθάκης, άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου με τη φωνή ενός ανθρώπου που γνωρίζει καλά τη μοναξιά των μικρών τόπων τον χειμώνα.
Μίλησε για τη δημογραφική κρίση όχι ως θεωρία, αλλά ως καθημερινή πραγματικότητα.
Για σχολεία που λιγοστεύουν, για νέους που φεύγουν, για νησιά που παλεύουν να κρατήσουν το φως αναμμένο.
Δείτε τη συνέντευξη της Κλέλιας Χαρίση με τον Διονύση Στανίτσα
«Οι αριθμοί πολλές φορές δεν περιγράφουν απλώς μια πραγματικότητα.
Προαναγγέλλουν μια απώλεια»:
Ο Βύρων Κοτζαμάνης, Καθηγητής και Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, παρουσίασε με επιστημονική καθαρότητα τη δραματική εικόνα της επόμενης ημέρας.
Μίλησε για μια Ελλάδα που μέχρι το 2060 κινδυνεύει να χάσει εκατομμύρια ανθρώπους και, κυρίως, να χάσει τον ίδιο τον αναπαραγωγικό της πυρήνα.
Μα πίσω από τις προβολές και τα στατιστικά μοντέλα, ακουγόταν κάτι βαθύτερο:
η αγωνία για το αν οι επόμενες γενιές θα βρουν ακόμη τόπους ζωντανούς για να επιστρέψουν.
«Κάθε νησί που αδειάζει είναι μια μνήμη της Ελλάδας που σβήνει»:
Ο Λευτέρης Κεχαγιόγλου, Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών, έδωσε φωνή στα μικρά νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου που στέκονται στην πρώτη γραμμή της δημογραφικής συρρίκνωσης.
Μίλησε για την ανάγκη ουσιαστικών πολιτικών που θα επιτρέψουν στους ανθρώπους να παραμείνουν στους τόπους τους με αξιοπρέπεια και προοπτική.
«Η φροντίδα δεν πρέπει να κατοικεί μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Γιώργος Πατούλης
Πρέπει να φτάνει εκεί όπου χτυπά ακόμη η καρδιά της περιφέρειας»:
Ο Γεώργιος Πατούλης, Πρόεδρος του Ελληνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων και του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, μίλησε για την ανάγκη αποκέντρωσης των υπηρεσιών υγείας και στήριξης των τοπικών κοινωνιών.
Γιατί χωρίς υγεία, ασφάλεια και υποδομές, καμία οικογένεια δεν μπορεί να ριζώσει πραγματικά.
Κλέλια Χαρίση – Κωνσταντίνος Πάντος
«Ο χρόνος δεν αφαιρεί μόνο χρόνια. Κάποτε αφαιρεί και δυνατότητες»:
Ο Κωνσταντίνος Πάντος, Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, έφερε στο προσκήνιο τη σιωπηλή διάσταση της γονιμότητας.
Μίλησε για την ανάγκη ενημέρωσης, πρόσβασης στην αναπαραγωγική ιατρική και έγκαιρης γνώσης, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να αποφασίζουν με ελευθερία και συνείδηση για το μέλλον τους.
Δείτε τη συνέντευξη της Κλέλιας Χαρίση με τον Κωνσταντίνο Πάντο
Δείτε τη συνέντευξη της Κλέλιας Χαρίση με τον Στάθη Φουντουκίδη, Δήμαρχο Γιαννιτσών
Αντώνης Πολυδώρου
«Η ελπίδα γεννιέται όταν οι κοινωνίες αποφασίζουν να μη σιωπήσουν»:
Ο Αντώνης Πολυδώρου, Γενικός Γραμματέας του Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών, έκλεισε τις εργασίες του συνεδρίου μεταφέροντας το μήνυμα πως η Ιθάκη δεν αποτέλεσε το τέλος μιας συζήτησης, αλλά την αρχή μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας.
Και έτσι γεννήθηκε το Ithaka Demographic Forum. Ένας νέος θεσμός που φιλοδοξεί να μετατρέψει την εμπειρία της Ιθάκης σε γέφυρα συνεργασίας ανάμεσα σε περιοχές και χώρες που αντιμετωπίζουν τις ίδιες δημογραφικές προκλήσεις.
Κλέλια Χαρίση – Εριέττα Κούρκουλου – Λάτση
«Καμία κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τη δύναμη της προσφοράς»:
Η παρουσία της Εριέττας Κούρκουλου – Λάτση, Ιδρύτριας και Προέδρου του Κοινωφελούς Ιδρύματος Kind Things, έδωσε στη διοργάνωση μια βαθιά ανθρώπινη διάσταση.
Μίλησε για τη στήριξη των νέων ζευγαριών, για τις δυσκολίες της σύγχρονης οικογένειας και για την ανάγκη η κοινωνία να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους που θέλουν να δημιουργήσουν ζωή.
Δείτε τη συνέντευξη της Κλέλιας Χαρίση με την Εριέττα Κούρκουλου – Λάτση
«Οι νέοι δεν εγκαταλείπουν μια χώρα μόνο για οικονομικούς λόγους.
Φεύγουν όταν παύουν να ονειρεύονται μέσα σε αυτήν»:
Η Νίκη Κεραμέως, Υπουργός Εργασίας, μίλησε για τη μεγάλη πρόκληση της επιστροφής των νέων επιστημόνων που έφυγαν στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης.
Για μια Ελλάδα που καλείται να ξαναχτίσει προοπτική, αξιοπρέπεια και σταθερότητα.
Νίκη Κεραμέως
«Η ανάπτυξη χωρίς ανθρώπους είναι μια σιωπηλή ευημερία»:
Ο Μάριος Θεμιστοκλέους, Υφυπουργός Υγείας, στάθηκε στη διεθνή διάσταση του δημογραφικού προβλήματος, επισημαίνοντας πως ακόμη και οι πιο εύπορες κοινωνίες βιώνουν δραματική μείωση γεννήσεων.
Κλέλια Χαρίση -Μάριος Θεμιστοκλέους
«Η οικονομία μιας χώρας αρχίζει πάντα από τους ανθρώπους της»:
Ο Θάνος Πετραλιάς, Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιας για τη ΔημοσιονομικήΠολιτική, ανέδειξε τη στενή σχέση της δημογραφικής εξέλιξης με τη βιωσιμότητα της οικονομίας και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.
«Κανένας θεσμός δεν μπορεί να σταθεί όρθιος χωρίς κοινωνική συνοχή»:
Η Βιβή Χαραλαμπογιάννη, Υφυπουργός Εσωτερικών, μίλησε για την ανάγκη ενός σύγχρονου δημόσιου τομέα που θα ανταποκρίνεται στις νέες κοινωνικές και δημογραφικές ανάγκες με επίκεντρο τον άνθρωπο.
«Η γνώση δεν περιορίζει τη ζωή. Της δίνει περισσότερο χρόνο να ανθίσει.»
Η Έλενα Ράπτη,Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ,στάθηκε στη σημασία της ενημέρωσης γύρω από τη γονιμότητα, τη μητρότητα και την αναπαραγωγική υγεία.
Έλενα Ράπτη
«Ένα παιδί δεν το μεγαλώνουν μόνο οι γονείς του.
Το μεγαλώνει και η αγκαλιά της κοινωνίας»:
Ο Παύλος Γερουλάνος, βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός
μίλησε για τη σημασία της κοινωνικής αλληλεγγύης και της συλλογικής ευθύνης απέναντι στην οικογένεια και τη νέα γενιά.
«Η Ευρώπη δεν δοκιμάζεται μόνο στα σύνορά της.
Δοκιμάζεται στο αν μπορεί να κρατήσει ζωντανές τις κοινωνίες της»:
Οι Ευρωβουλευτές Νικόλαος Φαραντούρης και Σάκης Αρναούτογλου ανέδειξαν τη δημογραφική πρόκληση ως μια από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές προκλήσεις της εποχής μας, ενώ ο Παναγής Καππάτος υπενθύμισε πως στα μεγάλα εθνικά ζητήματα οι πολιτικές διαφορές οφείλουν να υποχωρούν μπροστά στη συλλογική ευθύνη.
«Μερικές προσωπικές ιστορίες χωρούν μέσα τους ολόκληρη την αγωνία μιας εποχής»…
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η μαρτυρία του Δημήτρης Αρκουζής από την Ιθάκη, ο οποίος μίλησε δημόσια για τον δύσκολο δρόμο που διένυσε μαζί με τη σύζυγό του στην προσπάθεια να αποκτήσουν παιδί.
Μία από τις σημαντικές ανακοινώσεις ήταν η δημιουργία του Ιthaka Demographic Forum ενός φορέα με αφετηρία την Ιθάκη που σκοπό έχει να αναδείξει τοπικά και περιφερειακά δημογραφικά ζητήματα, να προτείνει εφαρμόσιμες λύσεις και να μεταφέρει την εμπειρία σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με αντίστοιχα προβλήματα, ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα και βιώσιμες πρακτικές.
Η «Αποστολή με την Κλέλια Χαρίση» δεν κατέγραψε στην Ιθάκη απλώς ένα συνέδριο.
Κατέγραψε μια Ελλάδα που αναζητά ακόμη το κουράγιο να ξαναγεννήσει το μέλλον της.
Και μέσα στο φως αυτού του μικρού νησιού του Ιονίου, γεννήθηκε ίσως η πιο ουσιαστική υπενθύμιση:
Ότι οι κοινωνίες επιβιώνουν μόνο όταν συνεχίζουν να πιστεύουν στον άνθρωπο.
