Ο Πύργος του Κουτουμουλά, στην περιοχή των Κριεζών του Δήμου Κύμης-Αλιβερίου στην Εύβοια, θωρακίστηκε με την ολοκλήρωση των εργασιών άμεσων στερεωτικών μέτρων προστασίας από το Υπουργείο Πολιτισμού. Με τις παρεμβάσεις διασώθηκε ο υψηλότερος σωζόμενος μεσαιωνικός πύργος του νησιού, ενώ διασφαλίστηκαν η στατική του επάρκεια και η μακροχρόνια προστασία του.
Ανάμεσα στους δεκάδες πύργους και μικρά οχυρά του Μεσαίωνα που υψώνονται διάσπαρτα σε όλη την Εύβοια, ο Πύργος του Κουτουμουλά είναι ο υψηλότερος. Πρόκειται για έναν εντυπωσιακό πύργο της περιόδου της Φραγκοκρατίας, στα βόρεια του οικισμού Κουτουμουλά και δυτικά του Βέλους (ή Βελούσια ή Μπελούσι), στην ευρύτερη περιοχή των Κριεζών. Είναι τετράγωνης κάτοψης, διαστάσεων 7,00 x 7,00 μ., έχει ύψος περίπου 23 μ., αναπτύσσεται σε τρεις ορόφους και επιστέφεται με επάλξεις.
Ο Πύργος του Κουτουμουλά
Αποτελεί τμήμα της ευρύτερης οχύρωσης της ενδοχώρας της Εύβοιας, καθώς οι μεσαιωνικοί πύργοι που κατασκευάστηκαν μεταξύ του 13ου και του 15ου αιώνα έλεγχαν την αγροτική περιφέρεια του νησιού. Ο συγκεκριμένος δεσπόζει πάνω από τους οικισμούς Κουτουμουλά και Βέλος, οι οποίοι αναφέρονται ήδη σε φορολογικά κατάστιχα του 15ου αιώνα ως Katomula και Abelusia αντίστοιχα.
Ο Πύργος χρησιμοποιήθηκε ως μόνιμη ή εποχική κατοικία του τοπικού φεουδάρχη, εξυπηρετώντας οικιστικές, διοικητικές και αμυντικές ανάγκες, χρήση που συνεχίστηκε και κατά την οθωμανική περίοδο (1470-1833). Με το πέρασμα του χρόνου, το μνημείο περιήλθε σε κατάσταση αποδιοργάνωσης της τοιχοποιίας του και παρουσίαζε επιδεινούμενα στατικά προβλήματα, κυρίως λόγω της σεισμικής δραστηριότητας και της φθοράς των δομικών υλικών, γεγονός που κατέστησε αναγκαία τη λήψη άμεσων στερεωτικών μέτρων για την αποτροπή περαιτέρω φθοράς.
Οι εργασίες, συνολικού προϋπολογισμού 72.500 ευρώ, που χρηματοδοτήθηκαν από τον τακτικό προϋπολογισμό και το ΠΔΕ του ΥΠΠΟ/ΕΦΑ Ευβοίας, πραγματοποιήθηκαν απολογιστικά και με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ευβοίας και περιέλαβαν: (α΄) εκπόνηση μελέτης άμεσων μέτρων προστασίας, (β΄) αντιμετώπιση της βλάστησης και της βιοφθοράς, (γ΄) συλλογή και διαλογή λίθων από την πέριξ περιοχή και τοποθέτησή τους στα τρυπόξυλα και στις δοκοθήκες σε εσοχή, (δ΄) σφράγιση των επιστέψεων της τοιχοποιίας με θυσιαζόμενο στεγανό κονίαμα, (ε΄) σφράγιση των ρηγματώσεων και συγκράτηση των ετοιμόρροπων λίθων με λιθοσυρραφές, (στ΄) τοποθέτηση ενισχυμένων ξύλινων πλαισίων ακαμψίας στα ανοίγματα του πύργου και (ζ΄) επικάλυψη της θολωτής οροφής με πτυχωτή λαμαρίνα επί καννάβου από μαλακή ξυλεία, με πρόβλεψη για τη λειτουργική απορροή των όμβριων υδάτων.
Σήμερα, μετά το πέρας των εργασιών, ο Πύργος δεσπόζει εκ νέου στο ευβοϊκό τοπίο, με τις επάλξεις του συμπληρωμένες και τα ανοίγματά του στερεωμένα, μεταφέροντας νοερά τον επισκέπτη σε άλλες ιστορικές εποχές.
