Καθισμένος στο γραφείο του ιδρύματος Fondazione Italianieuropei, ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην υπουργός Εξωτερικών Massimo D’Alema, τονίζει ότι τις δυτικές εφημερίδες δεν τις εμπιστεύεται. Τις κατηγορεί για αυτολογοκρισία και για διπλά μέτρα και σταθμά, θέματα που δεν αποτελούν το κεντρικό αντικείμενο αυτής της συνέντευξης, αλλά που αναπόφευκτα τη «διαπερνούν». Ανοίγει ένα σημειωματάριο, σαν να είναι εκείνος που πρέπει να κρατήσει σημειώσεις. Σκίζει προσεκτικά μια σελίδα. Μετά από δύο ώρες, αυτή η σελίδα θα έχει μετατραπεί σε δύο οριγκάμι, που ο Ντ’ Αλέμα γυρίζει διαρκώς ανάμεσα στα δάχτυλά του όλη την ώρα, σαν να προσπαθεί να «δώσει μορφή» στις σκέψεις του.
Ο Massimo D’Alema εμφανίζεται σκεπτικός αλλά αποφασισμένος να μιλήσει ανοιχτά για τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις. Η συζήτηση με τη δημοσιογράφο Annalisa Cuzzocrea, της εφημερίδας La Repubblica, εξελίσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική ανάλυση για τον ρόλο της Δύσης, τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή και τη θέση της Ευρώπης στον σημερινό γεωπολιτικό χάρτη.
Ο Ιταλός πολιτικός ξεκινά με μια αιχμηρή παρατήρηση για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται τα διεθνή γεγονότα, από τα δυτικά μέσα ενημέρωσης. Όπως υποστηρίζει, συχνά παρατηρείται ένα σύστημα «διπλών προτύπων», όπου ορισμένες συγκρούσεις αντιμετωπίζονται με μεγάλη ευαισθησία και άλλες με εμφανώς διαφορετικά κριτήρια. Κατά τη γνώμη του, αυτή η στάση αποδυναμώνει την αξιοπιστία της Δύσης και ενισχύει την καχυποψία μεγάλου μέρους του κόσμου απέναντι στη δυτική πολιτική και στα μέσα ενημέρωσης.
Η συζήτηση μεταφέρεται γρήγορα στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή που ο D’Alema γνωρίζει καλά από την περίοδο που ήταν επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας. Εκφράζει βαθιά ανησυχία για την κλιμάκωση των συγκρούσεων και προειδοποιεί ότι η διεθνής κοινότητα κινδυνεύει να οδηγηθεί σε μια περίοδο ακόμη μεγαλύτερης αστάθειας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η σημερινή συγκυρία δείχνει ότι οι διεθνείς θεσμοί και οι μηχανισμοί διαχείρισης κρίσεων δεν λειτουργούν πλέον με την αποτελεσματικότητα που είχαν στο παρελθόν.
Ο πρώην πρωθυπουργός και δημοσιογράφος θεωρεί ότι η Δύση αντιμετωπίζει μια κρίση αξιοπιστίας. Κατά τη γνώμη του, η υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά. Όταν αυτό συμβαίνει, υποστηρίζει, δημιουργείται η εντύπωση ότι οι αρχές αυτές χρησιμοποιούνται περισσότερο ως πολιτικό εργαλείο παρά ως πραγματικές αξίες που καθοδηγούν τη διεθνή πολιτική.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον ρόλο της Ευρώπης. Ο D’Alema εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε ένα στρατηγικό δίλημμα: είτε θα συνεχίσει να ακολουθεί τις πρωτοβουλίες των μεγάλων παγκόσμιων δυνάμεων είτε θα επιδιώξει να αποκτήσει μια πιο αυτόνομη και συνεκτική εξωτερική πολιτική. Κατά την άποψή του, η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει μεγαλύτερη πολιτική αυτοπεποίθηση και να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση λύσεων για τις διεθνείς κρίσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ιταλός πολιτικός ασκεί και έμμεση κριτική στην ευρωπαϊκή διπλωματία, η οποία όπως αναφέρει, συχνά περιορίζεται σε δηλώσεις και δεν συνοδεύεται από ουσιαστικές πρωτοβουλίες. Για τον ίδιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τα μέσα και το πολιτικό βάρος ώστε να λειτουργήσει ως δύναμη σταθερότητας, αρκεί να υπάρξει κοινή στρατηγική και πολιτική βούληση.
Παράλληλα, σχολιάζει και τη θέση της Ιταλίας στη διεθνή σκηνή. Θεωρεί ότι η χώρα του θα μπορούσε να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο, όπου παραδοσιακά έχει ισχυρή διπλωματική παρουσία. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας πολιτικής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον βαθμό συντονισμού με την ευρωπαϊκή στρατηγική.
Ο Massimo D’Alema, μια από τις σημαντικότερες μορφές της ιταλικής κεντροαριστεράς τις τελευταίες δεκαετίες, παραμένει ενεργός στον δημόσιο διάλογο μέσα από αναλύσεις και παρεμβάσεις για το διεθνές γίγνεσθαι. Με την εμπειρία ενός πολιτικού που υπηρέτησε τόσο στον πρωθυπουργικό θώκο, όσο και στην ηγεσία της ιταλικής διπλωματίας, επιδιώκει να προσδίδει μια πιο κριτική ανάγνωση των σημερινών γεωπολιτικών εξελίξεων.
Massimo D’Alema, prime minister of Italy from 1998 to 200, the first former Communist party member to become prime minister of a NATO country:
“In Israel something resembling a racist and supremacist totalitarianism has taken hold, where contempt for the lives of others, the… pic.twitter.com/ylxwbZjGrC
— Paolo Mossetti (@paolomossetti) March 11, 2026
Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε με μια ευρύτερη παρατήρηση για το μέλλον της διεθνούς τάξης. Ο πρώην πρωθυπουργός εκτιμά ότι ο κόσμος βρίσκεται σε μια μεταβατική περίοδο, όπου οι ισορροπίες αλλάζουν και νέες δυνάμεις διεκδικούν μεγαλύτερο ρόλο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Δύση, και ιδιαίτερα η Ευρώπη, καλείται να επαναπροσδιορίσει τις αξίες και τις στρατηγικές της, αν θέλει να διατηρήσει την επιρροή της στο παγκόσμιο σύστημα.
