Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη 3/3 ότι διέταξε τις αμερικανικές δυνάμεις να συμμετάσχουν στην επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράν, επειδή πίστευε πως η Τεχεράνη επρόκειτο να χτυπήσει πρώτη, αντικρούοντας τη συλλογιστική που είχε παρουσιάσει μία ημέρα νωρίτερα ο υπουργός Εξωτερικών του για το πώς ξεκίνησε ο πόλεμος.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα 2/3 ότι οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν την επίθεση λόγω φόβων πως το Ιράν θα ανταπέδιδε, ως απάντηση στις σχεδιαζόμενες ισραηλινές ενέργειες εναντίον της Τεχεράνης.
Στην ουσία, ο Ρούμπιο παραδέχτηκε αυτό που όλοι γνώριζαν πίσω από τις «κλειστές πόρτες» των επιτελείων: ότι το Ισραήλ είχε αποφασίσει να χτυπήσει το Ιράν, αναγκάζοντας στην πράξη τις ΗΠΑ να εμπλακούν στον πόλεμο.
«Γνωρίζαμε ότι επρόκειτο να υπάρξει ισραηλινή δράση. Γνωρίζαμε ότι αυτό θα επιτάχυνε μια επίθεση εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων και γνωρίζαμε ότι, αν δεν τους προλαβαίναμε πριν εξαπολύσουν αυτές τις επιθέσεις, θα είχαμε μεγαλύτερες απώλειες», δήλωσε ο Ρούμπιο.
Ο Τραμπ απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι το Ισραήλ ώθησε τις ΗΠΑ στη σύγκρουση, την ώρα που η κυβέρνησή του έδινε ποικίλες και συχνά αντικρουόμενες εξηγήσεις, δεχόμενη κριτική τόσο από ορισμένους υποστηρικτές του όσο και από Δημοκρατικούς, οι οποίοι τον κατηγόρησαν ότι ξεκίνησε έναν «πόλεμο επιλογής».
«Ίσως να τους είχα αναγκάσει (το Ισραήλ) να παρέμβει», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, κατά τη συνάντησή του με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. «Διεξάγαμε διαπραγματεύσεις με αυτούς τους τρελούς και η εκτίμησή μου ήταν ότι θα επιτίθεντο πρώτοι. Αν δεν το κάναμε εμείς, θα επιτίθεντο εκείνοι. Είχα ισχυρή πεποίθηση γι’ αυτό».
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι η επίθεση των ΗΠΑ ήταν απρόκλητη.
Αρκετοί εξέχοντες συντηρητικοί σχολιαστές ενέτειναν την κριτική τους για τις επιθέσεις στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι τα σχόλια του Ρούμπιο έδειχναν πως το Ισραήλ —και όχι η κυβέρνηση Τραμπ— ήταν αυτό που έπαιρνε τις αποφάσεις.
«Μας λέει, λοιπόν, ξεκάθαρα ότι βρισκόμαστε σε πόλεμο με το Ιράν επειδή το Ισραήλ μάς ανάγκασε», έγραψε ο συντηρητικός podcaster Matt Walsh απευθυνόμενος στους τέσσερα εκατομμύρια ακολούθους του στο X. «Αυτό είναι βασικά το χειρότερο δυνατό πράγμα που θα μπορούσε να είχε πει».
Η Megyn Kelly, επίσης συντηρητική podcaster, δήλωσε στο κοινό της ότι διατηρούσε επιφυλάξεις για την απόφαση του Τραμπ να πλήξει το Ιράν.
«Η δουλειά της κυβέρνησής μας δεν είναι να φροντίζει ούτε το Ιράν ούτε το Ισραήλ. Είναι να φροντίζει εμάς. Και αυτό μου μοιάζει ξεκάθαρα με πόλεμο του Ισραήλ», δήλωσε η Κέλι σε τοποθέτηση που μεταδόθηκε πριν από τα σχόλια του Ρούμπιο.
Η κριτική από τη δεξιά πτέρυγα του Τραμπ εκδηλώνεται την ώρα που το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δίνει μάχη για να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Η δημόσια συζήτηση για την προετοιμασία του πολέμου έχει αναγκάσει τον Λευκό Οίκο να επιδοθεί σε διαχείριση κρίσης.
Ο Τραμπ απάντησε την Τρίτη σε ερωτήσεις δημοσιογράφων σε δημόσιο χώρο για πρώτη φορά από την έναρξη του αεροπορικού πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ, τρεις ημέρες νωρίτερα. Είχαν προηγηθεί δύο βίντεο, κατ’ ιδίαν συνεντεύξεις με επιλεγμένους δημοσιογράφους και σύντομες δηλώσεις τη Δευτέρα στον Λευκό Οίκο.
Ο πρόεδρος δήλωσε ότι πιστεύει πως το Ιράν βρισκόταν στα πρόθυρα να εξαπολύσει επιθέσεις, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει στοιχεία που να στηρίζουν την εκτίμησή του, μετά τις διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ με το Ιράν την περασμένη Πέμπτη στη Γενεύη. Η Τεχεράνη είχε χαρακτηρίσει τις συνομιλίες αυτές θετικές, με νέες επαφές να έχουν προγραμματιστεί για τις επόμενες ημέρες.
«Ήταν κάτι που έπρεπε να γίνει», είπε ο Τραμπ, χωρίς να παρουσιάσει αναλυτικά επιχειρήματα υπέρ της στρατιωτικής εμπλοκής πριν από την έναρξή της.
Ο Ρούμπιο, ερωτηθείς εκ νέου την Τρίτη κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Καπιτώλιο, δήλωσε: «Το συμπέρασμα είναι απλό: ο πρόεδρος αποφάσισε ότι δεν θα δεχθούμε το πρώτο χτύπημα. Είναι τόσο απλό, παιδιά».
Δύο ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ πραγματοποίησαν την Τρίτη τηλεδιάσκεψη με δημοσιογράφους, περιγράφοντας τα γεγονότα που οδήγησαν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις —ιδίως τις συνομιλίες της Γενεύης με Ιρανούς αξιωματούχους— τις οποίες διεξήγαγαν οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, με τη μεσολάβηση του Ομάν.
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, οι Witkoff και Kushner πίεσαν επανειλημμένα το Ιράν να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου. Αντιθέτως, η ιρανική πλευρά παρουσίασε σχέδιο που θα της επέτρεπε να εμπλουτίζει ουράνιο σε υψηλότερα ποσοστά στον ερευνητικό αντιδραστήρα της Τεχεράνης, στο βόρειο Ιράν.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι εκτίμησαν ότι η ιρανική πλευρά υιοθετούσε τακτικές καθυστέρησης. «Ήταν απρόθυμοι να εγκαταλείψουν τα δομικά στοιχεία που θα τους επέτρεπαν να φτάσουν σε μια (πυρηνική) βόμβα», ανέφερε ένας από τους αξιωματούχους.
Το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Οι απεσταλμένοι ενημέρωσαν τον Τραμπ ότι ενδεχομένως θα μπορούσε να επιτευχθεί μια πυρηνική συμφωνία παρόμοια με εκείνη που είχε διαπραγματευτεί η ομάδα του πρώην προέδρου Μπαράκ Ομπάμα με τις παγκόσμιες δυνάμεις το 2015, ωστόσο αυτό θα απαιτούσε μήνες διαπραγματεύσεων.
Ο Τραμπ διέταξε τις αμερικανικές δυνάμεις να αναλάβουν δράση την επόμενη ημέρα και οι επιθέσεις ξεκίνησαν το Σάββατο.
Με πληροφορίες από: Reuters
