Νέα αναταραχή προκαλεί στην ευρωπαϊκή αγορά πετρελαίου η απόφαση της Saudi Aramco να περιορίσει τις αποστολές αργού προς την Ευρώπη, μετά το σοβαρό πλήγμα στην κρίσιμη πετρελαϊκή υποδομή East-West της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters από πηγές της αγοράς, η σαουδαραβική πλευρά έχει ήδη ενημερώσει Ευρωπαίους πελάτες ότι ορισμένα φορτία αργού που επρόκειτο να φορτωθούν μέσα στον Σεπτέμβριο ακυρώνονται, ενώ έχουν ανασταλεί οι φορτώσεις από το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Η Aramco δεν έχει σχολιάσει επισήμως τις σχετικές πληροφορίες.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή ο αγωγός East-West αποτελούσε μία από τις βασικές εναλλακτικές οδούς της Σαουδικής Αραβίας για να διοχετεύει εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με το Reuters, μέσω της συγκεκριμένης διαδρομής είχαν ανακατευθυνθεί περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Οι Ευρωπαίοι ψάχνουν επειγόντως άλλα βαρέλια
Η πρώτη αντίδραση είναι ήδη ορατή στην αγορά.
Ευρωπαϊκά διυλιστήρια αναζητούν εναλλακτικές ποσότητες από τη Βόρεια Θάλασσα, τις ΗΠΑ, το Καζακστάν, την Αλγερία και άλλους παραγωγούς. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της πολωνικής Orlen, η οποία προμηθεύεται περίπου το 40% του πετρελαίου της από την Aramco και έχει κινηθεί για την εξασφάλιση διαφορετικών ποιοτήτων αργού προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες των διυλιστηρίων της.
Το αποτέλεσμα είναι ένας νέος ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα φορτία.
Οι τιμές ορισμένων φυσικών φορτίων αργού στην Ευρώπη ξεπέρασαν την Τρίτη τα 130 δολάρια το βαρέλι, με το Forties της Βόρειας Θάλασσας να φτάνει τα 136,75 δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG που επικαλείται το Reuters. Την ίδια στιγμή, τα συμβόλαια Brent πλησίασαν τα 110 δολάρια.
Το πρωί της Τετάρτης 16 Σεπτεμβρίου το Brent υποχώρησε ελαφρά στα περίπου 107,82 δολάρια το βαρέλι, μετά την άνοδο άνω των 3 δολαρίων της προηγούμενης συνεδρίασης. Η μικρή διόρθωση, ωστόσο, δεν έχει εξαφανίσει την ανησυχία για τη διαθεσιμότητα φυσικού πετρελαίου στην ευρωπαϊκή αγορά.
Από τη Σαουδική Αραβία στην ελληνική αντλία
Το ερώτημα πλέον είναι πόσο γρήγορα μπορεί το νέο σοκ να περάσει στην τσέπη του Έλληνα οδηγού.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να χάσει άμεσα ένα συγκεκριμένο φορτίο της Aramco για να επηρεαστεί. Τα ελληνικά διυλιστήρια αγοράζουν αργό και προϊόντα σε μια διεθνή αγορά, στην οποία οι τιμές διαμορφώνονται από τα διαθέσιμα φορτία, τα περιθώρια διύλισης, το κόστος μεταφοράς και τις διεθνείς τιμές αναφοράς.
Όταν ευρωπαϊκά διυλιστήρια που χάνουν σαουδαραβικό πετρέλαιο βγαίνουν ταυτόχρονα στην αγορά για να αγοράσουν φορτία από άλλες πηγές, αυξάνεται η ζήτηση για τις διαθέσιμες εναλλακτικές ποσότητες. Και όταν ακριβαίνει το αργό και τα έτοιμα πετρελαϊκά προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά, η πίεση μπορεί σταδιακά να περάσει και στις ελληνικές τιμές χονδρικής και στη συνέχεια στις αντλίες.
Δεν πρόκειται, βέβαια, για έναν αυτόματο μηχανισμό όπου κάθε άνοδος ενός δολαρίου στο Brent μετατρέπεται αμέσως σε συγκεκριμένα λεπτά του ευρώ στο πρατήριο. Παίζουν ρόλο τα αποθέματα, οι τιμές των προϊόντων στη Μεσόγειο, η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, τα περιθώρια διύλισης και εμπορίας αλλά και η υψηλή φορολογία των καυσίμων στην Ελλάδα.
Η βενζίνη έχει ήδη περάσει το φράγμα των 2 ευρώ
Το πρόβλημα είναι ότι η ελληνική αγορά μπαίνει στη νέα αναταραχή έχοντας ήδη σημαντικά αυξημένες τιμές.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στις 15 Σεπτεμβρίου, η βενζίνη είχε ήδη ξεπεράσει το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ το λίτρο, με εκτιμήσεις της αγοράς να τοποθετούν τις τιμές στην αντλία γύρω στα 2,20 ευρώ το λίτρο, ενώ η πανελλαδική μέση τιμή του diesel είχε διαμορφωθεί την Κυριακή στα 2,108 ευρώ το λίτρο.
Ήδη στις 10 Σεπτεμβρίου, τα στοιχεία του Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετούσαν την ελληνική τιμή περίπου στα 2,09 ευρώ το λίτρο για την αμόλυβδη 95 και στα 2,05 ευρώ για το diesel, συμπεριλαμβανομένων των φόρων.
Στην Αθήνα, τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων δείχνουν πλέον μέσες τιμές που κινούνται περίπου στα 2,15 ευρώ για την απλή αμόλυβδη 95 και πάνω από τα 2,12 ευρώ για το diesel κίνησης, καταγράφοντας το επίπεδο στο οποίο έχει ήδη φτάσει η αγορά πριν αποτυπωθεί πλήρως οποιαδήποτε πρόσθετη επίπτωση από τις τελευταίες εξελίξεις στη Σαουδική Αραβία.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο θα διαρκέσει η διακοπή
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθεί η λειτουργία του σαουδαραβικού αγωγού και οι φορτώσεις στο Γιανμπού.
Η εικόνα παραμένει αβέβαιη. Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας δήλωσε ότι η ροή μέσω του αγωγού θα μπορούσε να επανέλθει μέσα σε λίγες ημέρες, όμως πηγές της αγοράς που μίλησαν στο Reuters έδωσαν διαφορετικές εκτιμήσεις, με μία από αυτές να τοποθετεί τις πλήρεις επισκευές ακόμη και στις πέντε με έξι εβδομάδες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μερικής επαναλειτουργίας νωρίτερα.
Και εκεί βρίσκεται το «κλειδί» για την ελληνική αγορά.
Εάν οι σαουδαραβικές ροές αποκατασταθούν γρήγορα, μέρος της σημερινής πίεσης μπορεί να αποκλιμακωθεί. Αν όμως οι ακυρώσεις και οι καθυστερήσεις συνεχιστούν και τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια αναγκαστούν να κυνηγούν ολοένα ακριβότερα φορτία από άλλες αγορές, τότε η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέα πίεση στο κόστος διύλισης και προμήθειας.
Και σε μια Ελλάδα όπου η αμόλυβδη έχει ήδη εγκατασταθεί πάνω από τα δύο ευρώ το λίτρο, οποιοδήποτε νέο ανοδικό κύμα στις διεθνείς τιμές δεν αποτελεί απλώς έναν αριθμό στις οθόνες των traders. Είναι ένας ακόμη λογαριασμός που μπορεί να φτάσει, με κάποια χρονική καθυστέρηση, μέχρι την αντλία.
