Η Σου Τίλεϊ, η γυναίκα που πόζαρε για τον διάσημο Βρετανό ζωγράφο τη δεκαετία του 1990, είδε ένα από τα πορτρέτα της να πωλείται έναντι 39 εκατομμυρίων δολαρίων σε δημοπρασία του Sotheby’s
Ένα από τα πιο γνωστά έργα του Λούσιαν Φρόιντ, με πρωταγωνίστρια τη μούσα του Σου Τίλεϊ, πωλήθηκε έναντι 39 εκατομμυρίων δολαρίων στον οίκο Sotheby’s στο Λονδίνο, καταγράφοντας την τρίτη υψηλότερη τιμή που έχει επιτευχθεί ποτέ για έργο του σπουδαίου Βρετανού ζωγράφου.
Πρόκειται για τον πίνακα «Sleeping by the Lion Carpet» (Κοιμώμενη δίπλα στο χαλί με το λιοντάρι), ο οποίος φιλοτεχνήθηκε την περίοδο 1995-1996 και αποτελεί το τελευταίο από τα τέσσερα μνημειακά γυμνά πορτρέτα που δημιούργησε ο Φρόιντ με μοντέλο την Τίλεϊ.
«Η Μόνα Λίζα δεν ήταν ζωντανή όταν έγινε διάσημη. Εγώ όμως είμαι», σχολίασε με χιούμορ η 69χρονη σήμερα Τίλεϊ, αναφερόμενη στο αμείωτο ενδιαφέρον που εξακολουθεί να προκαλεί το πορτρέτο της.
Από υπάλληλος γραφείου εύρεσης εργασίας σε μούσα της τέχνης
Όταν ο Λούσιαν Φρόιντ της ζήτησε για πρώτη φορά να ποζάρει το 1992, η Σου Τίλεϊ εργαζόταν ως επόπτρια σε γραφείο εύρεσης εργασίας στο Λονδίνο και παράλληλα έκανε βάρδιες ως ταμίας στο νυχτερινό κλαμπ Taboo.
Την γνωριμία τους οργάνωσε ο στενός της φίλος και διάσημος περφόρμερ Λι Μπάουερι, ο οποίος υπήρξε επίσης μοντέλο του Φρόιντ. Ο Μπάουερι πίστευε ότι η Τίλεϊ θα αποτελούσε ιδανική μούσα, καθώς ήταν αξιόπιστη, αυθόρμητη και ανοιχτή σε νέες εμπειρίες.
Η ίδια θυμάται ακόμη την πρώτη τους συνάντηση σε γεύμα στο γνωστό εστιατόριο River Cafe του Λονδίνου. «Ένιωθα ότι με παρατηρούσε ασταμάτητα σε όλη τη διάρκεια του γεύματος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ζωγράφος που έβλεπε την αλήθεια πίσω από την εικόνα
Ο Λούσιαν Φρόιντ, εγγονός του διάσημου ψυχαναλυτή Ζίγκμουντ Φρόιντ, θεωρούνταν ήδη ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους της εποχής του.
Ήταν γνωστός για τα ωμά, ειλικρινή πορτρέτα φίλων, εραστών και συνεργατών του, τα οποία συχνά απεικόνιζαν τους ανθρώπους γυμνούς, χωρίς εξιδανικεύσεις και ωραιοποιήσεις.Η Τίλεϊ αποφάσισε να δεχθεί την πρότασή του όχι επειδή περίμενε καλλιτεχνική δόξα, αλλά επειδή, όπως λέει, «ήταν αστείος και μας κερνούσε πολύ καλό φαγητό».
Μετά τη δουλειά της πήγαινε στο ατελιέ του και πόζαρε επί μήνες. Κάθε πίνακας απαιτούσε περίπου εννέα μήνες εργασίας μέχρι να ολοκληρωθεί.
Πόσο πληρωνόταν για να ποζάρει
Αρχικά ο Φρόιντ τής κατέβαλλε 20 λίρες την ημέρα, ποσό που αντιστοιχούσε περίπου σε 35 δολάρια εκείνης της εποχής. Αργότερα αύξησε την αμοιβή της στις 33 λίρες ημερησίως, περίπου 50 δολάρια.
Η ίδια παραδέχεται ότι δεν μπορούσε να φανταστεί πως τα πορτρέτα αυτά θα αποκτούσαν κάποτε τεράστια οικονομική αξία. «Υπολογίζω ότι αξίζω περίπου 100 εκατομμύρια λίρες», αστειεύτηκε.
Στην πραγματικότητα, οι τέσσερις πίνακες στους οποίους απεικονίζεται έχουν μεταπωληθεί συνολικά για περίπου 129 εκατομμύρια δολάρια.
Τα έργα που έγιναν θρύλος
Σήμερα, η συνεργασία του Λούσιαν Φρόιντ με τη Σου Τίλεϊ θεωρείται μία από τις σημαντικότερες στιγμές της προσωπογραφίας του 20ού αιώνα.
Οι τέσσερις μεγάλων διαστάσεων πίνακες που δημιούργησε ο καλλιτέχνης παρουσιάζουν την Τίλεϊ να κάθεται, να ξαπλώνει ή να κοιμάται στο ατελιέ του.
Τα έργα έχουν παρουσιαστεί σε μεγάλα μουσεία και σημαντικές εκθέσεις διεθνώς, ενώ συλλέκτες ανταγωνίζονται για την απόκτησή τους.
Κριτικοί τέχνης έχουν περιγράψει την παρουσία της στον καμβά ως γλυπτική και μνημειακή, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο ο Φρόιντ μετέτρεπε το ανθρώπινο σώμα σε αντικείμενο βαθιάς καλλιτεχνικής παρατήρησης.
Γιατί το «Sleeping by the Lion Carpet» έφτασε τα 39 εκατομμύρια
Σύμφωνα με τον δημοπράτη Όλιβερ Μπάρκερ, το συγκεκριμένο έργο θεωρείται η κορύφωση της σειράς πορτρέτων της Τίλεϊ και αυτό συνέβαλε καθοριστικά στην εντυπωσιακή τιμή πώλησής του. Ο πίνακας είχε εκτιμηθεί μεταξύ 33 και 46 εκατομμυρίων δολαρίων.
Η τιμή των 39 εκατομμυρίων ξεπέρασε τα 33,6 εκατομμύρια δολάρια που είχε καταβάλει το 2008 ο Ρώσος δισεκατομμυριούχος Ρομάν Αμπράμοβιτς για το επίσης διάσημο έργο «Benefits Supervisor Sleeping».
Παρόλα αυτά, δεν κατέρριψε το ρεκόρ των 56,2 εκατομμυρίων δολαρίων που είχε επιτύχει το 2015 το έργο «Benefits Supervisor Resting», στο οποίο επίσης απεικονίζεται η Τίλεϊ.
Το ακριβότερο έργο του Φρόιντ παραμένει το «Large Interior, W11 (after Watteau)», το οποίο πωλήθηκε έναντι 86,3 εκατομμυρίων δολαρίων από την περιουσία του συνιδρυτή της Microsoft, Πολ Άλεν.
«Large Interior, W11 (after Watteau)»
«Στην αρχή ένιωθα αποκρουστική»
Παρά τη μετέπειτα αναγνώριση, η Τίλεϊ παραδέχεται ότι η πρώτη φορά που είδε τον εαυτό της ολοκληρωμένο πάνω στον καμβά ήταν δύσκολη εμπειρία.
«Ένιωθα αποκρουστική», εξομολογήθηκε. Θυμάται μάλιστα ότι σε έκθεση της Whitechapel Gallery άκουσε έναν επισκέπτη να σχολιάζει πως ο Φρόιντ «πρέπει να μισεί τις γυναίκες», εξαιτίας της ωμής ειλικρίνειας με την οποία απέδιδε το σώμα της.
Ο άνδρας την είχε χαρακτηρίσει «μια καημένη χοντρή γυναίκα». Με τα χρόνια όμως άλλαξε οπτική. «Ξέρω ότι δεν είμαι μία από τις πιο όμορφες γυναίκες του κόσμου, αλλά κάποιες φορές βάζω λίγο μακιγιάζ και νιώθω όμορφα», είπε.
Η ζωή μετά τη δόξα των πινάκων
Σήμερα η Σου Τίλεϊ είναι συνταξιούχος και ζει στο Σεντ Λέοναρντς-ον-Σι, παραθαλάσσια πόλη περίπου 110 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Λονδίνου.
Ασχολείται με την κηπουρική, πηγαίνει συχνά στον κινηματογράφο και εξακολουθεί να μιλά για την εμπειρία της ως μία από τις σημαντικότερες μούσες του Λούσιαν Φρόιντ.
Όπως λέει, η σχέση τους ήταν απόλυτα φιλική και επαγγελματική. «Ήταν ανακούφιση που δεν υπήρχε κανενός είδους ερωτική ένταση ανάμεσά μας», ανέφερε.
Μάλιστα θυμάται ότι πολλές φορές αποκοιμιόταν πραγματικά κατά τη διάρκεια των πολύωρων συνεδριών και ο ζωγράφος μετακινούσε διακριτικά τη στάση του σώματός της για να συνεχίσει το έργο του. «Δεν με ενοχλούσε. Ένιωθα πως για εκείνον ήμουν ένα έργο τέχνης», εξήγησε.
Η συγκινητική επιστροφή μπροστά στον πίνακα
Λίγο πριν από τη δημοπρασία, ο οίκος Sotheby’s κάλεσε την Τίλεϊ να δει ξανά από κοντά το «Sleeping by the Lion Carpet» στα κεντρικά του στο Bond Street του Λονδίνου.
Της ζήτησαν μάλιστα να ποζάρει ξανά μπροστά στον πίνακα, αυτή τη φορά ντυμένη, δίπλα σε αντίγραφο του αυθεντικού χαλιού που είχε χρησιμοποιήσει ο Φρόιντ στο έργο.
Η ίδια αποδέχθηκε με χαρά την πρόταση. Περισσότερα από 30 χρόνια μετά τις πρώτες συνεδρίες στο ατελιέ του ζωγράφου, η Σου Τίλεϊ βρέθηκε ξανά απέναντι από το πορτρέτο που τη μετέτρεψε από μια απλή εργαζόμενη του Λονδίνου σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μούσες της σύγχρονης τέχνης.
Πηγή
