Εδώ και χρόνια η Σύρος, έχει γίνει σημείο αναφοράς για το animation στην Ελλάδα και τόπος για τη σημαντικότερη ετήσια συνάντηση των Ελλήνων δημιουργών animation και όχι μόνο. Το animation ή τα κινούμενα σχέδια όπως συχνά τα λέμε, το συναντάμε πλέον σε όλα σχεδόν τα οπτικοακουστικά προϊόντα και έργα, από τη διαφήμιση μέχρι ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ και φυσικά, περιεχόμενο για τα κοινωνικά δίκτυα.
Το φεστιβάλ animasyros που διεξάγεται κάθε Σεπτέμβρη στο όμορφο νησί των Κυκλάδων είναι μια μοναδική εμπειρία για κάθε θεατή.
Ποιος δεν αγαπά τα κινούμενα σχέδια και ποιος δεν έχει δει ως παιδί ατέλειωτες ώρες κινουμένων σχεδίων;
Το φεστιβάλ, που η ταυτότητά του περιλαμβάνει και όσα είναι και εκφράζει η Σύρος, είναι και μια αφορμή για μια τελευταία μυρωδιά καλοκαιριού και θάλασσας για όσους το παρακολουθούν κάθε χρόνο.
Το animation όμως, πέρα από την καλλιτεχνική του διάσταση, είναι και ένα κομμάτι μιας μεγαλύτερης βιομηχανίας της ψυχαγωγίας, και ως είδος κερδίζει συνεχώς θεατές, δημιουργούνται νέες εταιρίες παραγωγής, περισσότερα παιδιά αποφασίζουν να το σπουδάσουν και οι τηλεοπτικές πλατφόρμες ζητούν περιεχόμενο ολοένα και περισσότερο.
Λίγο πριν ρίξει την αυλαία του το 19ο animasyros που διεξήχθη την προηγουμένη εβδομάδα στην Ερμούπολη της Σύρου, το Newsbomb, μίλησε με τον εμπνευστή του φεστιβάλ και πρόεδρό του, Βασίλη Καραμητσάνη.
Έχετε αποκτήσει ήδη σημαντική εμπειρία και πολλούς φίλους. Πως πήγε φέτος το 19o Animasyros;
Πήγαμε αρκετά καλά. Δεν είχαμε τίς προκλήσεις που είχαμε πέρυσι. Η προσέλευση του κόσμου ήταν σημαντική και αυτό ήταν πολύ σημαντικό όχι μόνο για τους Έλληνες δημιουργούς, αλλά κυρίως για την κοινωνία της Σύρου και βεβαίως τους διεθνείς προσκεκλημένους και μη προσκεκλημένους που έρχονται μόνοι στον Φεστιβάλ και που εκτιμούμε ότι φτάνουν στους 3.500. Φέτος υπάρχει αύξηση στην προσέλευση, μας βοήθησε ο καιρός, μας έχει βοηθήσει η μεγάλη τουριστική άνοδος της Ελλάδας, οπότε ένας καλλιτέχνης από το εξωτερικό όταν έχει ακούσει πολλές φορές για την Ελλάδα, πολύ πιο εύκολα βάζει στο πρόγραμμά του να έρθει στη χώρα και να συνδυάσει τις διακοπές τους με ένα φεστιβάλ που είναι στο αντικείμενό του.
Επιπλέον, κάθε χρόνο η επικοινωνία -στην οποία βοηθάτε και εσείς οι δημοσιογράφοι και πρέπει να πούμε ότι τα Μέσα Ενημέρωσης γενικά μας έχουν αγκαλιάσει από την πρώτη χρονιά – λειτουργεί λίγο προσθετικά. Δηλαδή γινόμαστε λίγο πιο γνωστοί και λίγο πιο σεβαστοί κυρίως στους ανθρώπους που παρακολουθούν κινηματογράφο, αλλά όχι απαραίτητα, καθώς το animasyros έχει και αυτό το καλό που βλέπει κανείς στο λογότυπό του, ότι δίνουμε τη ίδια αξία στην ταυτότητα του animation και στην ταυτότητα της Σύρου ως προορισμού.
Η τοπική κοινωνία πως υποδέχεται το φεστιβάλ. Ξέρουμε ότι γενικά οι μικρότερες κοινωνίες είναι λίγο δύσκολες στις καινοτομίες. Ποια είναι σχέση που νησιού με το φεστιβάλ;
Θα απαντήσω με ένα στίχο των Κόρε Ύδρο που είναι έναν αγαπημένο συγκρότημα και του Φεστιβάλ και δικό μου που λέει «εδώ δεν είναι μια απλή επαρχία, εδώ μιλάμε για λατρεία». Η Σύρος δεν είναι ένα απλό μέρος ούτε είναι μια απλή επαρχιακή πρωτεύουσα περιφέρειας. Είναι ένα μέρος στο οποίο γεννήθηκε ο νέος ελληνικός πολιτισμός, ένα μέρος που διατηρεί ακόμα και δημιούργησε αστικό πολιτισμό πολύ υψηλού επιπέδου, βασισμένος στα ευρωπαϊκά πρότυπα και άφησε αποτύπωμα. Είναι ένα αποτύπωμα που είναι εξαιρετικά πειστικό ως ελληνικό, και την ίδια στιγμή στέκεται επάξια ως ευρωπαϊκό σκηνικό σε οποιαδήποτε χώρα ακόμα και ανάμεσα σε αυτές που έχουν φοβερή αρχιτεκτονική κληρονομία όπως είναι η Ιταλία και η Γαλλία.
Αλλά η Σύρος παραμένει μια μικρή κοινωνία. Η μικρή κοινωνία έχει προκλήσεις που δεν έχουν μόνο να κάνουν με το μέγεθος της κοινωνίας αλλά και με τα εμπόδια που έχουν οι μικρές κοινωνίες και δη οι νησιωτικές κοινωνίες. Αυτές οι κοινωνίες δεν είναι ένα καρτ ποστάλ στο οποίο ερχόμαστε Ιούλιο και Αύγουστο οι Αθηναίοι, που έχουμε μια αλλιώς τακτοποιημένη ζωή και με πολλές παροχές.
Είναι ένα νησί που ζει δώδεκα μήνες στο χρόνο. Αυτό λοιπόν το νησί που αρχίζει να αποκτά εποχικότητα το χειμώνα είναι δύσκολα. Αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν, όταν εμείς φτάνουμε στο τέλος Σεπτέμβριου που ήδη αρχίζει και κλείνει σεζόν, έχουν μεγάλη κόπωση από την τουριστική περίοδο. Είναι κουρασμένοι και πολλές φορές και πράγματα απλά όπως είναι ένα ανταλλακτικό για ένα προτζέκτορα αντί να έρθει σε μια μέρα που θα ερχόταν από τη Γερμανία στην Ελλάδα, να κάνει τέσσερις.
Το ανταλλακτικό δεν είναι μόνο για προτζέκτορα, μπορεί να είναι ένα ιατρικό μηχάνημα. Αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν και οι μικρές κοινωνίες, ζουν την τουριστική πίεση αφενός, αφετέρου εμπόδια στις καθημερινές παροχές που τους δίνει το δημόσιο, που δίνει συνολικά η κοινωνία, με τρόπο που έχουμε όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά θα έλεγα σε πολλά σημεία της ηπειρωτικής χώρας. Άρα μια μικρή κοινωνία που είναι σε αυτές τις συνθήκες μπορεί να δημιουργεί δυσκολίες που δεν θα τις συναντούσες εύκολα.
Ποια είναι η σχέση του animasyros με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου;
Το Πανεπιστήμιο είναι στρατηγικός μας υποστηρικτής που ξεπερνάει το όριο του ακαδημαϊκού εταίρου δίνοντας μας τεχνογνωσία, ανθρώπινο δυναμικό, τις αίθουσες του Πανεπιστήμιου, αλλά πάνω από όλα για μας είναι ένα από τα παραδείγματα της νησιωτικότητας και της περιφερειακής ανάπτυξης, που συμπληρώνει 40 χρόνια φέτος. Είναι κάτι το οποίο εμείς θέλουμε να παρακολουθούμε και θέλουμε να είμαστε σε απόλυτη συνεννόηση, συναρμογή και ταύτιση του σήματός μας με το σήμα του Πανεπιστήμιου Αιγαίου.
Για μας λοιπόν είναι προφανώς υλική, ηθική, οικονομική στήριξη αλλά πρώτιστα είναι ένας βασικός διάλογος με την πολύ νεανική κοινωνία που είναι απαραίτητη για να ανανεώνουμε και το κοινό μας, να ανανεώνουμε το στίγμα μας, να παίρνουμε ιδέες και να μπορούμε να εμπλουτίζουμε το φεστιβάλ και με πράγματα που είναι στην τρέχουσα τεχνολογική και γνωστική εξέλιξη.
Είστε ικανοποιημένος από τον τρόπο που η ελληνική τηλεόραση, η οποία είναι ένας πολύ σημαντικό μέσο διανομής, αγκαλιάζει το ελληνικό animation;
Θα μπορούσε να το αγκαλιάζει καλύτερα, αλλά πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι κάποια ιδιωτικά κανάλια έχουν παιδικές ζώνες, κυρίως με mainstream αμερικάνικα, ή μαζικής κατανάλωσης, καλής ποιότητας κινούμενα σχέδια. Γιατί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που έχουν τα κινούμενα σχέδια σε αντίθεση με άλλου είδους προγράμματα είναι ότι τα κινούμενα σχέδια είναι η καλής ποιότητας.
Το ertflix έχει κάνει σημαντική προσπάθεια για τη στήριξη του ελληνικού animation και για τη στήριξη του animation γενικότερα. Γι’ αυτό και η ΕΡΤ είναι και παρούσα στο animasyros. Και ως αθλοθέτης βραβείων για Έλληνες δημιουργούς, αλλά και ως χορηγός επικοινωνίας και ως οικονομικός υποστηρικτής. Είχε γίνει μια προσπάθεια παλαιότερα να βρούμε εκείνο το κανάλι, είτε ιδιωτικό είτε δημόσιο που θα στηρίξει μια πρωτότυπη ελληνική σειρά animation που θα έχει και μια εξωστρέφεια για να μπορέσει να διακινηθεί και σε άλλα δίκτυα.
Πλέον το οπτικοακουστικό περιβάλλον είναι παγκοσμιοποιημένο. Το Netflix για παράδειγμα έχει ενισχύσει πολύ το ελληνικό περιεχόμενο. Έχει επίσης πολύ ισχυρό animated περιεχόμενο. Στοίχημα είναι να βάλουμε και ελληνικά κινούμενα σχέδια σε αυτό. Δεν θεωρώ ότι είναι κάτι αδύνατο. Αν μου το έλεγες πριν 10 χρόνια, θα σου έλεγα, ξέχνα το. Ξέχνα το ότι θα υπήρχε πλατφόρμα δωρεάν πρόσβασης όπως είναι το ertflix και θα είχε ελληνικά κινούμενα σχέδια. Ξέχνα το ότι η Magenta TV, θα έκανε μια ανάθεση σε εμάς για animated ντοκιμαντέρ. Αυτά όπως υπάρχουν αυτή τη στιγμή.
Άρα θέλω να πω ότι, δεν είναι ρόδινα τα πράγματα αλλά δεν είναι και τόσο σκοτεινά όσο μας αρέσει να τα παρουσιάζουμε. Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία πέντε χρόνια έχουν γίνει σοβαρές προσπάθειες. Βεβαίως θα θέλαμε να υπάρχουν σειρές κινουμένων σχεδίων σε ανταγωνιστικά ιδιωτικά κανάλια. Θα θέλαμε να υπάρχει μια σειρά κινουμένων σχεδίων και στη δημόσια τηλεόραση. Δεν υπάρχει ακόμη. Θα φτάσουμε και εκεί. Θέλω να είμαι αισιόδοξος γιατί έτσι είμαι σαν άνθρωπος.
Σε αυτά τα 19 χρόνια ζωής του animasyros θα ήθελα να θυμηθείτε την καλύτερη και τη δυσκολότερη στιγμή που ζήσατε στο φεστιβάλ.
Οι δυσκολότερη στιγμή – που έχουμε περάσει πολλές δύσκολες στιγμές γιατί το φεστιβάλ έχει διατρέξει και επιβιώσει της οικονομικής κοινωνικής κρίσης, του Μεσογειακού Κυκλώνα Ζορμπάς το 2018. Δεν είχε έρθει τότε κανείς ξένος προσκεκλημένος γιατί ήταν αποκλεισμένο το νησί από αέρος και θαλάσσης για 6 μέρες. Capital controls πιο πριν, που σημαίνει δεν μπορούσαμε να πάρουμε δικαιώματα ξένων ταινιών. Μετά έγινε η ιστορία του κορονοϊού αλλά εμείς δεν διακόψαμε. Κάναμε προβολές με μάσκες, θερμόμετρα, περιορισμένες, υπαίθριες προβολές, με πιστοποιητικά και όλα αυτά που προέβλεπε η νομοθεσία.
Μετά από αυτό ήρθε όλη αυτή η πολιτική κρίση που ξεκίνησε με την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, που στα αλήθεια και το ρωσικό animation είναι σπουδαίο, αλλά και το ουκρανικό animation είναι σπουδαίο. Το γεγονός αυτό πολιτικοποίησε μια ολόκληρη κατάσταση και δυσκόλεψε όλα τα φεστιβάλ.
Όμως η κορυφαία δυσκολία που έχουμε αντιμετωπίσει ήταν πέρυσι όταν μας ζητήθηκε από μια σειρά συλλογικοτήτων, μέσα στην αγωνία που είχαν και αυτοί οι άνθρωποι, να αποκλείσουμε τις ήδη επιλεγμένες και ανακοινωμένες ταινίες που προέρχονταν από το Ισραήλ. Η καλλιτεχνική διεύθυνση του φεστιβάλ δεν συναίνεσε σε αυτή τη λογοκρισία, θεωρώντας ότι αυτό είναι και μια παρέμβαση στη δημοκρατική λειτουργία στην οποία έχουμε όλοι υποχρέωση και έτσι είχαμε την τελετή έναρξης με σφοδρές διαδηλώσεις, οι οποίες βεβαίως μετά αναπλαισιώθηκαν με έναν τρόπο ηρεμίας, συνύπαρξης και συναίνεση. Αλλά για κάποιο διάστημα διαταράχτηκε αυτή η αίσθηση ασφάλειας, συναίνεσης και αποδοχής που έχουμε βιώσει όλα αυτά τα χρόνια στη Σύρο. Το καλύτερο είναι τόσα πολλά, θα έλεγα ότι γενικώς τα καλά είναι πιο πολλά.
Προσωπικά πάντα κρατώ τη χρονιά που το φεστιβάλ ανακοίνωσε στην τελετή λήξης για την επόμενη χρονιά ότι θα εντάξει δράσεις για την αναπηρία, συγκεκριμένα εργαστήρια για άτομα με αναπηρίες και τα υλοποιήσαμε. Τότε μια κοπέλα η Μαρία Σκαζή, 42 ετών, άτομο με νοητική στέρηση και σύνδρομο down συγκινημένη μας είπε ότι για πρώτη φορά στη ζωή της τη χειροκρότησε κάποιος στη σκηνή. Και για μένα αυτό ήταν και είναι ένα ίσως το μεγαλύτερο, το πιο χρυσό μετάλλιο.
Πηγή
