Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας βρίσκεται ο Λευκός Οίκος για το ενδεχόμενο μιας μακράς στρατιωτικής αντιπαράθεσης με το Ιράν στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Axios, από Αμερικανούς αξιωματούχους, η ανταλλαγή πληγμάτων ενδέχεται να κρατήσει από αρκετές ημέρες έως και εβδομάδες, με την ένταση των αμερικανικών επιχειρήσεων να καθορίζεται άμεσα από την στάση που θα κρατήσει η Τεχεράνη.
Η ένοπλη σύγκρουση, η οποία ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, είχε ως αρχικό σκοπό να πλήξει το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν και να εξουδετερώσει τα υπολείμματα του πυρηνικού του προγράμματος. Σήμερα, ωστόσο, το μέτωπο έχει μετατοπιστεί, παίρνοντας τη μορφή μιας ανοιχτής μάχης για τον έλεγχο ενός από τα πιο κρίσιμα περάσματα για την παγκόσμια τροφοδοσία ενέργειας.
Όπως εξήγησε στέλεχος της αμερικανικής διοίκησης, η διάρκεια της τρέχουσας κλιμάκωσης παραμένει αβέβαιη και εξαρτάται από το αν το Ιράν θα επιμείνει στις επιθέσεις κατά εμπορικών σκαφών. «Θα υπάρξει μια πολύ δυναμική απάντηση, ώστε να γίνει σαφές ότι δεν θα ανεχτούμε τέτοιες ενέργειες», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Το τέλος της εκεχειρίας και τα εκατέρωθεν πλήγματα
Στο πεδίο της στρατηγικής, οι διπλωματικές δίαυλοι έχουν παγώσει, με την κυβέρνηση Τραμπ να προτάσσει ξανά τη στρατιωτική ισχύ. Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι η 60ήμερη παύση των εχθροπραξιών που προέβλεπε το διμερές μνημόνιο συνεννόησης (MOU) δεν υφίσταται πλέον, ως συνέπεια των ιρανικών χτυπημάτων σε εμπορικά πλοία.
Σε απάντηση, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ προχώρησαν σε νέο κύμα βομβαρδισμών κοντά στα Στενά, πλήττοντας μάλιστα υποδομές στο εσωτερικό του Ιράν για πρώτη φορά μετά από μήνες. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη αντέδρασε στοχεύοντας αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, διαμηνύοντας παράλληλα πως δεν πρόκειται να απεμπολήσει τα δικαιώματά της στην περιοχή.
Παρά την ένταση, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το παράθυρο της αποκλιμάκωσης, αναφέροντας σε δημοσιογράφους πως Ιρανοί αξιωματούχοι επιδίωξαν επικοινωνία για την επίτευξη συμφωνίας. Εξέφρασε, ωστόσο, τις επιφυλάξεις του για την αξιοπιστία της άλλης πλευράς. Στον αντίποδα, ο επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατηγόρησε την Ουάσινγκτον για εκβιαστική στάση, τονίζοντας μέσω της πλατφόρμας X ότι τα Στενά θα λειτουργούν αποκλειστικά υπό τους όρους της Τεχεράνης.
Το παρασκήνιο της διαφωνίας και η οικονομική ασφυξία του Ιράν
Για την Ουάσιγκτον, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ αποτελεί προτεραιότητα για τη διασφάλιση της σταθερότητας στις διεθνείς αγορές πετρελαίου. Αντίθετα, η Τεχεράνη θεωρεί τον γεωστρατηγικό έλεγχο της περιοχής ως απαράβατο όρο για οποιαδήποτε ειρηνευτική διευθέτηση. Αυτή η διαφορά ερμηνείας των όρων του μνημονίου οδήγησε τελικά στο σημερινό αδιέξοδο.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ παραβίασαν τη συμφωνία καθοδηγώντας τη ναυτιλιακή κίνηση μέσω μιας νότιας διαδρομής κοντά στο Ομάν, χωρίς προηγούμενη έγκριση. Την ίδια στιγμή, η αμερικανική πλευρά νιώθει ότι έχει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, καθώς η επιτυχής διέλευση εκατοντάδων δεξαμενόπλοιων τις τελευταίες εβδομάδες περιόρισε τους φόβους για μια απότομη εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.
Σύμφωνα με αναλυτές, η στάση του Ιράν πηγάζει από την εσωτερική πίεση σκληροπυρηνικών κύκλων, οι οποίοι θεωρούν ότι η χώρα δεν αποκόμισε τα αναμενόμενα οφέλη από τη συμφωνία. Συγκεκριμένα:
Οι αμερικανικές εξαιρέσεις στις κυρώσεις δεν απέδωσαν, καθώς οι τράπεζες απέφευγαν να εγκρίνουν τις συναλλαγές.
Τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια παρέμειναν παγωμένα, λόγω της καθυστέρησης της Τεχεράνης να εφαρμόσει τα συμφωνηθέντα πυρηνικά μέτρα.
Το τελεσίγραφο του Τζέι Ντι Βανς
«Η θέση των ΗΠΑ είναι απλή: τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά. Αν προσπαθήσουν να το κλείσουν, θα υπάρξει απάντηση από τον αμερικανικό στρατό.»
Με αυτά τα λόγια, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, συνόψισε την αποφασιστικότητα της Ουάσιγκτον, ξεκαθαρίζοντας ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν με την ίδια ένταση μέχρι να σταματήσουν οριστικά οι επιθέσεις εναντίον των πλοίων και να αποκατασταθεί η ομαλότητα στη θαλάσσια λωρίδα.
Πηγή: Axios
