Ο Άρης ίσως δεν είναι τελικά ένας «νεκρός» πλανήτης. Νέα επιστημονική μελέτη αποκάλυψε ζώνες με λιωμένο υλικό κάτω από την επιφάνειά του, σε βάθος έως 100 χιλιομέτρων. Οι ερευνητές μιλούν για ενεργό μανδύα, πιθανή ηφαιστειακή δραστηριότητα και νέα δεδομένα που αλλάζουν όσα γνωρίζαμε για τον Κόκκινο Πλανήτη.
Για δεκαετίες η επιστημονική κοινότητα θεωρούσε ότι ο Άρης είναι ένας πλανήτης που «πέθανε» γεωλογικά πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Ένας ψυχρός κόσμος χωρίς τεκτονική δραστηριότητα, χωρίς ενεργά ηφαίστεια και χωρίς τις εσωτερικές διεργασίες που συνεχίζουν να διαμορφώνουν τη Γη.
Η νέα μελέτη, όμως, έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την εικόνα με τρόπο που προκαλεί αίσθηση. Επιστήμονες που ανέλυσαν σεισμικά δεδομένα από την αποστολή InSight της NASA υποστηρίζουν ότι κάτω από την περιοχή Elysium Planitia υπάρχουν ακόμη ζώνες με μερικώς λιωμένο υλικό, γεγονός που υποδηλώνει ότι το εσωτερικό του Άρη παραμένει ενεργό μέχρι σήμερα.
Οι επιστήμονες που μελετούν τον «Κόκκινο Πλανήτη» καθώς ενδεχομένως να κρύβει υπόγεια θερμικά συστήματα.
Το συμπέρασμα είναι εντυπωσιακό: ο Άρης ίσως δεν είναι τόσο «νεκρός» όσο πιστεύαμε.
Νέα σεισμικά δεδομένα από την αποστολή InSight της NASA υποδεικνύουν ότι κάτω από την περιοχή Elysium Planitia του Άρη ενδέχεται να υπάρχει ακόμη μερικώς λιωμένο υλικό, αμφισβητώντας την αντίληψη ότι ο πλανήτης είναι γεωλογικά νεκρός
Οι σεισμοί αποκάλυψαν τι συμβαίνει βαθιά στον πλανήτη
Η νέα έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications και βασίστηκε στα δεδομένα που συγκέντρωσε το σκάφος InSight της NASA πριν ολοκληρώσει την αποστολή του.
Οι ερευνητές μελέτησαν τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν τα σεισμικά κύματα μέσα από το υπέδαφος του Άρη. Αντί να βρουν ένα πλήρως στερεοποιημένο εσωτερικό, εντόπισαν περιοχές σε βάθος περίπου 70 έως 100 χιλιομέτρων όπου τα κύματα επιβραδύνονται σημαντικά.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η πιο πιθανή εξήγηση είναι η παρουσία μερικώς λιωμένου πετρώματος στον ανώτερο μανδύα του πλανήτη. Οι εκτιμήσεις τους κάνουν λόγο για ποσοστά τήγματος που μπορεί να φτάνουν ακόμη και το 12% σε ορισμένες περιοχές.
Η περιοχή που προβληματίζει τη NASA εδώ και χρόνια
Το ενδιαφέρον στρέφεται στην Elysium Planitia, μια τεράστια πεδιάδα κοντά στον ισημερινό του Άρη.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η συγκεκριμένη περιοχή προκαλεί ερωτήματα. Τα τελευταία χρόνια αρκετές μελέτες είχαν εντοπίσει εκεί σεισμική δραστηριότητα, ενώ άλλες έρευνες είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η περιοχή ίσως φιλοξένησε ηφαιστειακές εκρήξεις σε εξαιρετικά πρόσφατους γεωλογικούς χρόνους.
Μάλιστα, παλαιότερη έρευνα είχε εκτιμήσει ότι μία από τις νεότερες ηφαιστειακές εκρήξεις στον Άρη ίσως συνέβη πριν από μόλις 53.000 χρόνια — χρονικό διάστημα που στην πλανητική γεωλογία θεωρείται σχεδόν «χθες».
Η νέα μελέτη φαίνεται να προσφέρει την πιο ισχυρή μέχρι σήμερα ένδειξη ότι η περιοχή εξακολουθεί να τροφοδοτείται από θερμό υλικό που ανεβαίνει από τα βαθύτερα στρώματα του πλανήτη.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της έρευνας
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα ευρήματα ενισχύουν το σενάριο ύπαρξης ενός ενεργού «μανδυακού λοφίου» κάτω από την Elysium Planitia — ενός μηχανισμού που θυμίζει σε κάποιο βαθμό τις διεργασίες που τροφοδοτούν ηφαιστειακές περιοχές στη Γη.
Αν η υπόθεση επιβεβαιωθεί, τότε ο Άρης δεν θα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται ως ένας απολύτως αδρανής πλανήτης.
Η ανακάλυψη έχει και μία ακόμη διάσταση που προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η εσωτερική θερμότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση υπόγειων αποθεμάτων υγρού νερού. Αυτό σημαίνει ότι περιοχές βαθιά κάτω από την επιφάνεια ίσως παραμένουν πιο φιλόξενες απ’ όσο πιστεύαμε για την ύπαρξη μικροβιακής ζωής ή για τη διατήρηση χημικών διεργασιών που σχετίζονται με αυτήν.
Ο Άρης ίσως κρύβει ακόμη εκπλήξεις
Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ενδείξεις για πρόσφατη ηφαιστειακή δραστηριότητα, ασυνήθιστες σεισμικές δονήσεις, πιθανές δεξαμενές νερού στο υπέδαφος και ολοένα περισσότερα στοιχεία που δείχνουν ότι ο Κόκκινος Πλανήτης είναι πιο πολύπλοκος από όσο φανταζόμασταν.
Η νέα έρευνα προσθέτει ακόμη ένα κομμάτι στο παζλ.
Και το πιο εντυπωσιακό συμπέρασμα ίσως είναι το εξής: ενώ ο Άρης δείχνει παγωμένος και ακίνητος από το διάστημα, βαθιά κάτω από την επιφάνειά του κάτι φαίνεται να συνεχίζει να κινείται, να θερμαίνεται και πιθανώς να λιώνει ακόμη σήμερα.
