Με τίτλο «Εκεί που Αρχίζει η Μέρα» («Where the Day Starts» ), η Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής επιστρέφει με τη δεύτερη διοργάνωσή της, μετατρέποντας τη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου σε ένα διεθνές σημείο συνάντησης της σύγχρονης κεραμικής τέχνης, από τις 6 Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Σε επιμέλεια των Σταματίας Δημητρακοπούλου, Λουκίας Θωμοπούλου και Anissa Touati, η φετινή διοργάνωση αναδεικνύει τη σύγχρονη κεραμική ως ένα δυναμικό και εξελισσόμενο μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης καθώς και ως έναν ουσιαστικό φορέα διαπολιτισμικού διαλόγου στη Μεσόγειο.
Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 5 Ιουνίου, στις 19:00, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός τριήμερου προγράμματος εκδηλώσεων, το οποίο περιλαμβάνει ξεναγήσεις από τις επιμελήτριες, επιστημονικές ομιλίες, site-specific performances και περιηγήσεις.
Ο Ήλιος ως βασική αφηγηματική γραμμή
Με σημείο αναφοράς τη Ρόδο, στο ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας, και τη Μεσαιωνική Πόλη της, μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, εκεί όπου σύμφωνα με την αρχαιοελληνική μυθολογία «αρχίζει η μέρα», η Μπιενάλε αντλεί από το φως, τη γεωγραφία και το ιστορικό παλίμψηστο της πόλης για να διαμορφώσει ένα συνεκτικό καλλιτεχνικό πλαίσιο που συνδέει το παρελθόν με το παρόν.
Ο Ήλιος, ως καθολικό σύμβολο ζωής και μεταμόρφωσης, διατρέχει τη φετινή διοργάνωση ως βασική αφηγηματική γραμμή, φωτίζοντας τις πολλαπλές διαστάσεις της κεραμικής πρακτικής και αναδεικνύοντας τη Ρόδο ως τόπο όπου η ιστορία, το φως και η σύγχρονη δημιουργία συνυπάρχουν.
Η φετινή διοργάνωση συγκεντρώνει 42 καλλιτέχνες από 18 χώρες, συνθέτοντας ένα πολυφωνικό πεδίο σύγχρονων πρακτικών και καλλιτεχνικών προσεγγίσεων. Η επιλογή των καλλιτεχνών προέκυψε μέσα από διεθνές open call που συγκέντρωσε περισσότερες από 300 αιτήσεις καθώς και μέσω προσκλήσεων από τις επιμελήτριες, χαρτογραφώντας μια δυναμική συνύπαρξη αναδυόμενων και καταξιωμένων φωνών της σύγχρονης τέχνης.
Μια διαδρομή ανακάλυψης μέσα στον αστικό ιστό
Η κεντρική έκθεση αναπτύσσεται σε ένα δίκτυο πέντε εμβληματικών αρχαιολογικών και ιστορικών χώρων της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου, μετατρέποντας την πόλη σε ένα ενιαίο εκθεσιακό περιβάλλον και προσκαλώντας τον επισκέπτη σε μια διαδρομή ανακάλυψης μέσα στον αστικό ιστό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται, η Οπλοθήκη de Milly, η Κοσμητική Συλλογή Ρόδου, η Παναγία του Κάστρου, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου και η πλατεία Κλεόβουλου του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου.
Παράλληλα, η Μπιενάλε 2026 περιλαμβάνει ένα πλούσιο πρόγραμμα δράσεων το οποίο εκτείνεται καθ’ όλη τη διάρκεια των πέντε μηνών της διοργάνωσης και περιλαμβάνει δύο καλλιτεχνικές φιλοξενίες, τρεις performances, επτά επιστημονικές ομιλίες και παρουσιάσεις, μία πρώτη προβολή ταινίας, δύο προβολές ντοκιμαντέρ, τρία workshops, δέκα εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικούς, τέσσερις ξεναγήσεις στη Μεσαιωνική Πόλη, δέκα επιμελημένες ξεναγήσεις στην έκθεση και συμμετοχικές δράσεις για το ευρύ κοινό.
Το παράλληλο πρόγραμμα και οι satellite εκθέσεις υλοποιούνται στο Κατάλυμα της Γαλλίας (σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας), στο Κατάλυμα της Αγγλίας (σε συνεργασία με τον Σύλλογο Αρχιτεκτονικής και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ρόδου), στο Δημοτικό Θέατρο Ρόδου (σε συνεργασία με το Ίδρυμα Υποτροφιών Σταματίου στη Ρόδο και τον Πολιτιστικό Οργανισμό Δήμου Ρόδου), στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και στα εργαστήρια κεραμικής «Μπόνης» και «Χαραυγή».
Στο πλαίσιο της Μπιενάλε απονέμονται βραβεία που αναγνωρίζουν τη συμβολή στη σύγχρονη κεραμική δημιουργία, δίνοντας έμφαση στην καλλιτεχνική έρευνα, την καινοτομία και τη σχέση με το σύγχρονο πολιτισμικό περιβάλλον.
Παράλληλα, τιμώνται για τη συνολική τους προσφορά οι καλλιτέχνες Κώστας Νεοφύτου από τη Ρόδο και Μένανδρος Παπαδόπουλος από την Αθήνα.
Η διεθνής κριτική επιτροπή της Μπιενάλε Κεραμικής 2026 αποτελείται από τις τρεις επιμελήτριες καθώς και από τους: Cristina Anglada – Επιμελήτρια και συγγραφέας (ES), Florian Dauget Bresson – Επιμελητής σύγχρονης κεραμικής και έμπορος έργων τέχνης (FR), Karina El Helou – Διευθύντρια του Sursock Museum (LB), Orhan Gorbon – Διευθύνων σύμβουλος της Gorbon Tiles και υποστηρικτής των τεχνών (TR), Stefano Collicelli Cagol – Γενικός διευθυντής του Centro per l’arte contemporanea Luigi Pecci στην Prato (IT), Κατερίνα Γρέγου – Καλλιτεχνική διευθύντρια ΕΜΣΤ (GR), Νίκο Λιάρο – Αρχαιολόγο, Κεραμίστα (GR) και Θεοδώρα Χωραφά – Κεραμίστρια, Εκπαιδευτικός (GR), συγκροτώντας ένα πολυσυλλεκτικό σώμα με ισχυρή παρουσία στον χώρο της σύγχρονης τέχνης, της επιμέλειας και της κεραμικής πρακτικής.
Μία διοργάνωση νομαδικού χαρακτήρα
Η Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής 2026 αποτελεί συνέχεια της πρώτης διοργάνωσης το 2024 στη Σαντορίνη, η οποία σημείωσε σημαντική επιτυχία, προσελκύοντας δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες και συγκεντρώνοντας την υποστήριξη σημαντικών θεσμικών και ιδιωτικών φορέων, αναδεικνύοντας τη δυναμική της ως αναδυόμενου διεθνούς θεσμού στον χώρο της σύγχρονης τέχνης. Η διοργάνωση φέρει νομαδικό χαρακτήρα, καθώς πραγματοποιείται ανά διετία σε διαφορετικό ελληνικό νησί, ενισχύοντας τον διάλογο μεταξύ σύγχρονης δημιουργίας και τοπικής πολιτισμικής ταυτότητας κάθε τόπου φιλοξενίας.
Με αφετηρία τη Ρόδο και με βλέμμα στραμμένο στη Μεσόγειο, η Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής 2026 λειτουργεί ως μια ανοιχτή πλατφόρμα ανταλλαγής ιδεών, πρακτικών και πολιτισμικών αφηγήσεων, όπου η σύγχρονη κεραμική αναδεικνύεται ως ένας ζωντανός φορέας πολιτισμού που γεφυρώνει τόπους, ιστορίες και κοινότητες, υπό το φως ενός κοινού μεσογειακού ορίζοντα.
Photo Credit: Meriem Chabani x Gorbon Ceramics, A House Awaits, 2026, glazed brick, 15 x 15 m. Courtesy of the artist and Gorbon Ceramics. Supported by Institut Français de Grèce.
Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ
