Η επιστημονική χάλκινη ανακατασκευή του διάσημου αριστουργήματος της κλασικής γλυπτικής έλαβε χώρα στο αρχαιολογικό πάρκο της Πομπηίας
Ο Κανόνας του Πολυκλείτου, ένα από τα γνωστότερα έργα της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής και διαχρονικό σύμβολο της κλασικής αντίληψης για την αρμονία και τις αναλογίες, παρουσιάζεται ξανά στην Πομπηία.
Η επιστημονική ανακατασκευή του έργου σε μπρούντζο τοποθετήθηκε πρόσφατα στο Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας στην Ιταλία. Η αναπαραγωγή δημιουργήθηκε με βάση τα αυθεντικά καλούπια του ιστορικού ιταλικού χυτηρίου Chiurazzi, αναδεικνύοντας παράλληλα την παράδοση της ιταλικής καλλιτεχνικής και τεχνικής δημιουργίας.
Το Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας επιχειρεί να αναβιώσει μια πρακτική που ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στον αρχαίο κόσμο: την κατασκευή αντιγράφων σημαντικών έργων ελληνικής τέχνης μέσω καλουπιών, ώστε οι μορφές τους να διατηρούνται και να μεταδίδονται σε διαφορετικές περιοχές.
Η πρωτοβουλία σηματοδοτεί την έναρξη της αξιοποίησης των ιστορικών καλουπιών του πρώην χυτηρίου Chiurazzi, τα οποία αποκτήθηκαν από το Αρχαιολογικό Πάρκο. Στόχος είναι να προστατευθούν από τον κίνδυνο να διασκορπιστούν στο εξωτερικό και παράλληλα να καταστούν προσβάσιμα στο κοινό.
Η πρώτη ανακατασκευή αφορά τον Κανόνα του Πολυκλείτου, ένα έργο που θεωρείται κορυφαίο δείγμα της κλασικής γλυπτικής και συνδέεται με την ιδέα της τέλειας αναλογίας του ανθρώπινου σώματος.
Η συγκεκριμένη μπρούντζινη αναπαράσταση αποτελεί το πρώτο απτό αποτέλεσμα ενός προγράμματος που συνδυάζει προστασία, επιστημονική έρευνα και ανάδειξη της αρχαίας τέχνης.
Τα ιστορικά καλούπια και τα πρότυπα του Chiurazzi έχουν συμβάλει, εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, στη διάδοση έργων της αρχαιότητας σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Ιταλός υπουργός Πολιτισμού Αλεσάντρο Τζιούλι χαρακτήρισε την ανακατασκευή ιδιαίτερα σημαντική, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ένα έργο η σημασία του οποίου ξεπερνά την αισθητική του αξία και αγγίζει την καλλιτεχνική, πολιτιστική και φιλολογική κληρονομιά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η τέχνη του Πολυκλείτου βασίζεται σε μια «παγκόσμια γλώσσα της αρμονίας», η οποία αποτελεί κληρονομιά της αρχαίας ελληνικής σκέψης, της πυθαγόρειας σχολής και του ίδιου του Πολυκλείτου.
Ο «Κανόνας» του Πολυκλείτου ήταν ένα περίφημο θεωρητικό έργο γλυπτικής, αλλά και ένα συγκεκριμένο άγαλμα-πρότυπο, που δημιούργησε ο αρχαίος Έλληνας γλύπτης Πολύκλειτος τον 5ο αιώνα π.Χ.
Τι ήταν ο Κανόνας του Πολυκλείτου;
Ο Πολύκλειτος προσπάθησε να καθορίσει μαθηματικούς και αναλογικούς κανόνες για το ιδανικό ανθρώπινο σώμα. Σύμφωνα με τη θεωρία του, η ομορφιά δεν ήταν απλώς θέμα εμφάνισης, αλλά αποτέλεσμα της σωστής αναλογίας μεταξύ των μελών του σώματος.
Ο «Κανόνας» του θεωρείται ότι παρουσιαζόταν μέσα από ένα άγαλμα που πιθανότατα ήταν ο «Δορυφόρος» (Doryphoros – ο Δορυφόρος/«Οπλοφόρος»).
Ο Πολύκλειτος εισήγαγε μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία το ανθρώπινο σώμα πρέπει να αποτελεί ένα αρμονικό σύνολο, όπου κάθε μέρος βρίσκεται σε συγκεκριμένη σχέση με τα υπόλοιπα.
Χαρακτηριστικό στοιχείο είναι η contrapposto στάση: το βάρος του σώματος στηρίζεται περισσότερο στο ένα πόδι, ενώ το άλλο χαλαρώνει. Έτσι δημιουργείται μια φυσική ισορροπία και μια αίσθηση κίνησης.
Ο αυθεντικός «Κανόνας» δεν έχει διασωθεί. Γνωρίζουμε τη θεωρία του Πολυκλείτου κυρίως από αρχαίες αναφορές, ενώ το περίφημο άγαλμα που συνδέεται με αυτήν έχει σωθεί σε ρωμαϊκά αντίγραφα.
Πηγή
