Έντονες αντιδράσεις και διπλωματική αντιπαράθεση έχει προκαλέσει η τοποθέτηση του δημάρχου της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, σχετικά με τη νομική δυνατότητα σύλληψης του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου. Το ζήτημα προέκυψε ενόψει της επικείμενης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών τον Σεπτέμβριο, προκαλώντας την άμεση και οργισμένη αντίδραση του Ισραηλινού πρέσβη στον ΟΗΕ.
Σε συνέντευξή του στους New York Times, ο Μαμντάνι δήλωσε ξεκάθαρα:
«Πιστεύω ότι η θέση του πρωθυπουργού Νετανιάχου είναι στη Χάγη. Είναι ένας εγκληματίας πολέμου που διώκεται με ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο».
Ο δήμαρχος διευκρίνισε ότι βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με τις νομικές υπηρεσίες της πόλης, προκειμένου να εξεταστεί η δικαιοδοσία των τοπικών αρχών απέναντι σε ξένους ηγέτες, ξεκαθαρίζοντας πως θα εξαντλήσει κάθε νόμιμο περιθώριο που του παρέχει ο θεσμικός του ρόλος. Σημειώνεται ότι η Νέα Υόρκη φιλοξενεί παραδοσιακά κάθε Σεπτέμβριο την ετήσια σύνοδο των παγκόσμιων ηγετών στην έδρα του Οργανισμού.
Η προϊστορία και οι προηγούμενες δεσμεύσεις
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μαμντάνι προβαίνει σε ανάλογες δηλώσεις. Στο παρελθόν είχε δεσμευτεί δημόσια ότι οι αστυνομικές αρχές της Νέας Υόρκης θα συνέδραμαν στην εκτέλεση διεθνών ενταλμάτων σύλληψης του ΔΠΔ, αναφερόμενος τόσο στον Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο δήμαρχος, ο οποίος ανήκει στην αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών, έχει ασκήσει σκληρή κριτική στο Ισραήλ, χαρακτηρίζοντάς το «καθεστώς απαρτχάιντ» και καταδικάζοντας τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα ως «γενοκτονία», ενώ παράλληλα καταδικάζει σταθερά τον αντισημιτισμό.
Η οργισμένη απάντηση του Ισραήλ
Η αντίδραση της ισραηλινής διπλωματίας ήταν άμεση. Ο πρέσβης του Ισραήλ στον ΟΗΕ, Ντάνι Ντάνον, κατηγόρησε τον Μαμντάνι για λαϊκισμό και προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων μέσω επιθέσεων κατά του κράτους του Ισραήλ. Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X, ο Ντάνον τόνισε:
«Αυτό δεν θα αλλάξει τίποτα. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη, θα μιλήσει με υπερηφάνεια ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών και θα διατρανώσει ενώπιον όλου του κόσμου την αλήθεια του Ισραήλ».
Από την πλευρά του, ο ίδιος ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, μιλώντας σε ραδιοφωνικό σταθμό της Νέας Υόρκης, εξαπέλυσε προσωπική επίθεση στον δήμαρχο, κατηγορώντας τον για υποστήριξη της Χαμάς και ισχυριζόμενος ότι «κατά βάθος μισεί τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Το νομικό υπόβαθρο της διαμάχης
Υπενθυμίζεται ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) στη Χάγη έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Μπενιαμίν Νετανιάχου, αποδίδοντάς του κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Τα εντάλματα αυτά αφορούν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας, οι οποίες ξεκίνησαν ως απάντηση στην πολύνεκρη επίθεση της Χαμάς στο ισραηλινό έδαφος στις 7 Οκτωβρίου 2023.
