Χωρίς διαφοροποιήσεις παραμένει η στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών, σχετικά με την ενδεχόμενη προμήθεια αεροσκαφών F-35 από την Τουρκία. Όπως κατέστησε σαφές το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σε επίσημη ενημέρωση προς το Κογκρέσο, η Άγκυρα εξακολουθεί να μην πληροί τα απαιτούμενα κριτήρια που ορίζει το αμερικανικό νομοθετικό πλαίσιο.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση περιλαμβάνεται σε έγγραφο του Γραφείου Νομοθετικών Υποθέσεων του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών προς τον βουλευτή των Δημοκρατικών, Γουέσλι Μπελ. Η επιστολή συντάχθηκε κατόπιν αιτήματος του βουλευτή προς τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, με αντικείμενο το εύρος των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, το καθεστώς των κυρώσεων CAATSA, την πορεία του εξοπλιστικού προγράμματος των F-35, αλλά και τις επαφές της Άγκυρας με τη Χαμάς. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέλαβε να απαντήσει εκ μέρους του Λευκού Οίκου.
Οι νομικοί όροι και το αγκάθι των S-400
Σύμφωνα με το Αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών, η ακολουθούμενη πολιτική εδράζεται αυστηρά στο άρθρο 231 του νόμου CAATSA (κυρώσεις έναντι αντιπάλων των ΗΠΑ), σε συνδυασμό με το άρθρο 1245 του Νόμου περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας (NDAA 2020).
Για να εξεταστεί οποιοδήποτε ενδεχόμενο παράδοσης των μαχητικών πέμπτης γενιάς στην Τουρκία, απαιτείται η απόλυτη συμμόρφωσή της με τους σχετικούς νόμους. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η τουρκική πλευρά οφείλει:
– Να απομακρύνει οριστικά από την επικράτειά της το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400 και τον συνοδευτικό εξοπλισμό του.
– Να δεσμευτεί νομικά ότι δεν θα προβεί σε μελλοντική επαναισθητοποίηση ή επαναγορά του.
– Να καλύψει το σύνολο των προβλεπόμενων πιστοποιήσεων.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ξεκαθαρίζει ότι κανένας από τους παραπάνω όρους δεν έχει εκπληρωθεί έως τώρα, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως κάθε μελλοντική διευθέτηση για το ζήτημα των S-400 πρέπει να διακρίνεται από διαφάνεια, νομιμότητα και πλήρη εναρμόνιση με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ.
ΝΑΤΟϊκές ισορροπίες και η σχέση με τη Χαμάς
Παρά τις εκκρεμότητες, και στον απόηχο της συνάντησης των προέδρων Τραμπ και Ερντογάν στην Άγκυρα, η Ουάσιγκτον προτίθεται να διατηρήσει τους διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία. Στόχος είναι τόσο η εξεύρεση λύσης στο θέμα των πυραυλικών συστημάτων, όσο και η περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών στο πλαίσιο της Συμμαχίας του ΝΑΤΟ.
Όπως επισημαίνεται, η διμερής σύμπραξη εδράζεται σε κοινούς προβληματισμούς για την ασφάλεια και στις ισορροπημένες εμπορικές συναλλαγές. Η αμερικανική διοίκηση ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει τη συνεργασία σε τομείς αμοιβαίου οφέλους, απαιτώντας ταυτόχρονα την απόδοση ευθυνών όταν τουρκικές πρωτοβουλίες έρχονται σε αντίθεση με τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Τέλος, η επιστολή θίγει το ζήτημα της Χαμάς, σημειώνοντας ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί τις επιφυλάξεις της για τις σχέσεις της Άγκυρας με την οργάνωση. Αναγνωρίζεται, ωστόσο, ότι η Τουρκία αξιοποίησε τις επαφές της με την πολιτική ηγεσία της Χαμάς προκειμένου να διευκολύνει την αποδοχή της αρχικής φάσης εκεχειρίας, συμβάλλοντας έτσι στην προώθηση του ειρηνευτικού σχεδίου του Αμερικανού Προέδρου για τη Λωρίδα της Γάζας.
