Η ξαφνική υπερπροσφορά πετρελαίου στην διεθνή αγορά δεν μπορούσε παρά να αποκλιμακώσει ακόμη και βίαια τις τιμές του αργού. Την ίδια στιγμή, το φαινόμενο της «ρουκέτας και του φτερού» που κυριαρχεί στην ελληνική αγορά, εμποδίζει η πτώση των διεθνών τιμών να φθάσει στον Έλληνα οδηγό.
Με βάση τα τελευταία δεδομένα των αγορών και τις αναλύσεις των διεθνών οίκων (όπως η Morgan Stanley και η J.P. Morgan), οι τιμές του πετρελαίου μέσα στον Ιούλιο 2026 αναμένεται να κινηθούν με έντονες πτωτικές τάσεις, παρουσιάζοντας μια εικόνα σταθεροποίησης σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα από αυτά των προηγούμενων μηνών.
Οι βασικοί παράγοντες που θα καθορίσουν την πορεία του Brent και του WTI τον Ιούλιο είναι οι εξής:
Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ
Ο κυριότερος λόγος για την πρόσφατη «βουτιά» των τιμών κάτω από τα 76 δολάρια (από τα υψηλά των 98 δολαρίων στις αρχές Ιουνίου) είναι η υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Η αγορά έχει ήδη αρχίσει να «σβήνει» το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου (war premium).
Μέσα στον Ιούλιο αναμένεται η σταδιακή έναρξη της αποκατάστασης της παραγωγής και των εξαγωγών στον Κόλπο. ΗMorgan Stanley εκτιμά ότι η αύξηση της προσφοράς θα ξεκινήσει στα μέσα Ιουλίου, γεγονός που θα πιέσει περαιτέρω τις τιμές προς τα κάτω.
Η «μάχη» της θερινής ζήτησης με την υπερπροσφορά
Παραδοσιακά, ο Ιούλιος είναι ο μήνας με τη μεγαλύτερη ζήτηση για καύσιμα κίνησης και αεροπορικά καύσιμα λόγω των καλοκαιρινών αδειών και των ταξιδιών. Ωστόσο, για φέτος:
Η IEA (Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας) υποβάθμισε τις εκτιμήσεις για την παγκόσμια ζήτηση, καθώς οι υψηλές τιμές του προηγούμενου διαστήματος «πάγωσαν» την κατανάλωση.
Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια έχουν καταφέρει να καλύψουν τα κενά εφοδιασμού, μειώνοντας την πίεση.
Οι προβλέψεις για το εύρος τιμών
Οι επενδυτικοί οίκοι συμφωνούν ότι η εποχή του πετρελαίου κοντά στα 100 δολάρια έχει περάσει, εκτός αν υπάρξει κάποιο αναπάντεχο ναυάγιο στις ειρηνευτικές διαδικασίες.
Το επικρατέστερο σενάριο για τον Ιούλιο κινείται μεταξύ λογικού και αναμενόμενου. Το Brent αναμένεται να κινηθεί σε ένα εύρος μεταξύ 72 και 78 δολαρίων το βαρέλι. Εάν η ζήτηση δεν ανακάμψει όμως με την ίδια ένταση που επανέρχεται η παγκόσμια προσφορά τότε θα κινηθεί σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα.
Επί του πρακτέου, εάν η ροή στα Στενά του Ορμούζ ομαλοποιηθεί ταχύτερα από το αναμενόμενο μέσα στον μήνα, αρκετοί αναλυτές δεν αποκλείουν να δούμε το Brent να «χάνει» ακόμη και τα 70 δολάρια το βαρέλι.
Τι σημαίνει αυτό για την ελληνική αγορά
Η πορεία της τιμής της βενζίνης και του diesel στα ελληνικά πρατήρια μέσα στον Ιούλιο αναμένεται να ακολουθήσει την πτώση του Brent, αλλά η αποκλιμάκωση στην αντλία δεν γίνεται ποτέ με την ίδια ταχύτητα που πέφτει το βαρέλι.
Πού αναμένεται να φτάσουν οι τιμές τον Ιούλιο
Με το Brent να σταθεροποιείται στην περιοχή των $72 – 78$ δολαρίων, οι εκτιμήσεις των παραγόντων της εγχώριας αγοράς καυσίμων δείχνουν μια σταδιακή, ομαλή υποχώρηση των τιμών:
Αμόλυβδη βενζίνη (95 οκτανίων): Από τα υψηλά επίπεδα των προηγούμενων μηνών (όπου είχε ξεπεράσει τα 1,95€ ή και τα 2,20€ σε ορισμένες περιοχές και νησιά), αναμένεται να υποχωρήσει κατά μέσο όρο στα 1,82€ με 1,86€ το λίτρο στα μεγάλα αστικά κέντρα (Αττική, Θεσσαλονίκη).
Diesel κίνησης: Αναμένεται να κινηθεί ακόμη χαμηλότερα, προσεγγίζοντας τα 1,55€ με 1,60€ το λίτρο.
Στην επαρχία και τα νησιά
Λόγω του κόστους των μεταφορικών (ναύλα) και των μικρότερων όγκων πωλήσεων, οι τιμές στις Κυκλάδες, στα Δωδεκάνησα και σε απομακρυσμένες ηπειρωτικές περιοχές θα παραμείνουν παραδοσιακά υψηλότερες κατά 15 έως 25 λεπτά το λίτρο.
Γιατί αργούν να πέσουν οι τιμές; (Το φαινόμενο της «ρουκέτας και του φτερού»)
Στην οικονομική επιστήμη και στην αγορά καυσίμων το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διεθνώς “Rockets and Feathers” (Το φαινόμενο της «ρουκέτας και του φτερού»).
Όταν οι διεθνείς τιμές ανεβαίνουν, οι τιμές στην αντλία εκτινάσσονται σαν ρουκέτα.
Όταν οι διεθνείς τιμές πέφτουν, οι τιμές στην αντλία υποχωρούν αργά και απαλά σαν φτερό.
Αυτό δεν οφείλεται πάντα σε καθαρή κερδοσκοπία, αλλά σε συγκεκριμένους δομικούς παράγοντες:
- Το ρίσκο του αποθέματος των πρατηριούχων: Ένας πρατηριούχος έχει αγοράσει καύσιμα με την ακριβή τιμή της προηγούμενης εβδομάδας. Αν μειώσει αμέσως την τιμή του μόλις πέσει το Brent στο χρηματιστήριο, θα αναγκαστεί να πουλήσει με ζημιά το καύσιμο που έχει ήδη πληρώσει ακριβά. Περιμένει, λοιπόν, να εξαντληθεί το «ακριβό» του απόθεμα και να παραλάβει νέο, φθηνότερο φορτίο για να ρίξει την τιμή.
- Τον τρόπο που είναι δομημένη η τιμή στην Ελλάδα (Φόροι): Αυτός είναι ο σημαντικότερος λόγος. Στην Ελλάδα, πάνω από το 55-60% της τελικής τιμής που πληρώνουμε στο πρατήριο δεν επηρεάζεται καθόλου από το αν πέφτει ή ανεβαίνει το πετρέλαιο.
Πρόκειται για σταθερούς φόρους τους οποίους η κυβέρνηση επέμεινε να μην μειώσει μέσα στον πόλεμο:
- Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ), ο οποίος είναι σταθερός ανά λίτρο (0,70€ για τη βενζίνη και 0,41€ για το diesel), ανεξάρτητα από το αν το πετρέλαιο έχει 100$ ή 50$.
- Ο ΦΠΑ (24%) που επιβάλλεται πάνω στην τιμή και τον ΕΦΚ(φόρος πάνω στον φόρο).
- Τα σταθερά τέλη (ανταποδοτικά τέλη ΡΑΕ, εισφορές τελωνείων κ.λπ.).
Επομένως, ακόμα και αν το πετρέλαιο μηδενιζόταν διεθνώς, η βενζίνη στην Ελλάδα δεν θα έπεφτε ποτέ κάτω από το 1,10€ – 1,15€ το λίτρο λόγω των φόρων!
Η ισοτιμία Ευρώ / Δολαρίου παίζει τον δικό της ρόλο. Το πετρέλαιο τιμολογείται διεθνώς σε δολάρια. Αν την ίδια περίοδο που πέφτει το πετρέλαιο, το ευρώ εξασθενεί έναντι του δολαρίου, τότε η πτώση «σβήνει» κατά τη μετατροπή του νομίσματος και δεν φτάνει ποτέ ολόκληρη στα ελληνικά διυλιστήρια.
Η ψυχολογία του καταναλωτή θα διαδραματίσει έναν παράλληλο ρόλο, λόγω βεβαίως των θερινών διακοπών που αρχίζουν να κορυφώνονται τον Ιούλιο.
Οι εταιρείες εμπορίας και τα πρατήρια γνωρίζουν ότι ο Ιούλιος είναι μήνας αιχμής (λόγω καλοκαιρινών αδειών).
Η ζήτηση είναι δεδομένη και υψηλή, οπότε η αγορά έχει την τάση να καθυστερεί τις μειώσεις για να μεγιστοποιήσει το περιθώριο κέρδους της σε μια περίοδο μεγάλης κατανάλωσης.
Μοναδικός εξισορροπητικός παράγοντας οι συστηματικοί και πυκνοί έλεγχοι σε όλη την αλυσίδα εμπορίας και διακίνησης καυσίμων.
