Το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) μετά το 2028, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών αγορών απέναντι στις διεθνείς κρίσεις και η επόμενη ημέρα του κλάδου της αλιείας βρέθηκαν στο επίκεντρο των παρεμβάσεων του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο.
Με κεντρικό μήνυμα ότι η ΕΕ καλείται να λάβει κρίσιμες αποφάσεις που θα καθορίσουν τον χαρακτήρα της πρωτογενούς παραγωγής για τις επόμενες δεκαετίες, ο Έλληνας Υπουργός έθεσε ως προτεραιότητα τη διατήρηση μιας ισχυρής, ενιαίας και επαρκώς χρηματοδοτούμενης ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Όπως επεσήμανε, το διακύβευμα της τρέχουσας συζήτησης είναι αν η πολιτική που αποτέλεσε θεμέλιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης για πάνω από εξήντα χρόνια θα παραμείνει πραγματικά κοινή ή αν θα διολισθήσει σε ένα άθροισμα εθνικών πολιτικών με περιορισμένη ενωσιακή στήριξη.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της απλούστευσης των διαδικασιών, της μεγαλύτερης ευελιξίας και της προσαρμογής στις εθνικές ιδιαιτερότητες, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η αυτονομία των κρατών-μελών δεν πρέπει να αποδυναμώσει το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο.
«Περισσότερη ευελιξία δεν μπορεί να σημαίνει λιγότερη Ευρώπη», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο κ. Σχοινάς, τονίζοντας ότι η αυξημένη επικουρικότητα οφείλει να συνοδεύεται από έναν ισχυρό κεντρικό πυρήνα με κοινούς στόχους, ενιαίους κανόνες και κοινή λογοδοσία. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον προϋπολογισμό της νέας ΚΑΠ, με τον Έλληνα Υπουργό να επισημαίνει το παράδοξο του να ζητούνται περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη περιβαλλοντική φιλοδοξία και ανθεκτικότητα με λιγότερους πόρους.
Η νέα αρχιτεκτονική της ΚΑΠ πρέπει να διασφαλίζει τη συνέχεια, την προβλεψιμότητα και την αποφυγή χρηματοδοτικών κενών, στηρίζοντας ταυτόχρονα το αγροτικό εισόδημα και την ψηφιακή-πράσινη μετάβαση.
Επιπλέον, αναδείχθηκε το ζήτημα της ανανέωσης των γενεών, καθώς το μέλλον της υπαίθρου θα κριθεί από την παροχή ουσιαστικών κινήτρων σε νέους ανθρώπους ώστε να παραμείνουν και να επενδύσουν στη γεωργία.
Ανθεκτικότητα, αλλά και νέες πιέσεις στις αγορές
Εξετάζοντας την κατάσταση των αγορών, ο κ. Σχοινάς σημείωσε ότι παρά τη συνολική ανθεκτικότητα που επιδεικνύει ο ευρωπαϊκός τομέας, οι παραγωγοί συνεχίζουν να λειτουργούν υπό το βάρος πολλαπλών πιέσεων. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οι επιζωοτίες, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και το υψηλό κόστος των εισροών συνθέτουν ένα δύσκολο σκηνικό.
Ο Υπουργός χαιρέτισε τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την άμεση στήριξη των αγροτών απέναντι στο αυξημένο κόστος των λιπασμάτων, το οποίο επηρεάζεται άμεσα από τις διεθνείς αναταράξεις.
Παράλληλα, παρουσιάστηκε η εικόνα της ελληνικής αγροδιατροφής, με τον πρωτογενή τομέα της χώρας να επιβεβαιώνει τη δυναμική και την εξωστρέφειά του μέσω των βασικών εξαγωγικών του πυλώνων:
- Η φέτα διατηρεί την κυρίαρχη και ισχυρή παρουσία της στις διεθνείς αγορές.
- Τα εσπεριδοειδή συνεχίζουν να καταγράφουν υψηλές εξαγωγικές επιδόσεις.
- Το ελληνικό κρασί επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παρά τη γενικευμένη κρίση και τις κάμψεις που αντιμετωπίζει συνολικά ο ευρωπαϊκός αμπελοοινικός τομέας.
Στον αντίποδα, ο Έλληνας Υπουργός ανέδειξε τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένοι εγχώριοι κλάδοι, όπως η αγορά του ρυζιού και η κτηνοτροφία, η οποία πλήττεται δυσανάλογα από το αυξημένο κόστος της ενέργειας, των ζωοτροφών και των μεταφορών, καθώς και από την έξαρση των επιζωοτιών που ταλαιπωρούν πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Αλιεία: Απλούστεροι κανόνες και ίσοι όροι ανταγωνισμού στη Μεσόγειο
Στο τραπέζι των συζητήσεων για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική, η ελληνική πλευρά υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκοί στόχοι παραμένουν επίκαιροι, αλλά απαιτείται άμεση προσαρμογή των εργαλείων στις πραγματικές ανάγκες των αλιέων.
Ο κ. Σχοινάς ζήτησε τη μείωση των διοικητικών βαρών, τονίζοντας ότι η επιτυχία μιας πολιτικής δεν μπορεί να μετριέται αποκλειστικά με βιολογικούς δείκτες, αλλά πρέπει να συνυπολογίζει τις κοινωνικές και οικονομικές παραμέτρους των τοπικών κοινωνιών.
Στο πλαίσιο αυτό, η μικρή παράκτια αλιεία χαρακτηρίστηκε στρατηγική προτεραιότητα για την Ελλάδα, καθώς αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της νησιωτικής και παράκτιας ταυτότητας της χώρας. Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η βιώσιμη διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων της Μεσογείου απαιτεί ισχυρή περιφερειακή συνεργασία, θέτοντας μετ’ επιτάσεως το ζήτημα των ίσων όρων ανταγωνισμού (level playing field).
Όπως εξήγησε, δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε βιώσιμο οι Ευρωπαίοι αλιείς να επωμίζονται αυστηρούς περιορισμούς και δεσμεύσεις, όταν τα ίδια αποθέματα υπεραλιεύονται από στόλους τρίτων χωρών που δεν εφαρμόζουν κανένα περιβαλλοντικό ή εργασιακό πρότυπο.
Καταλήγοντας, ο κ. Σχοινάς επανέλαβε τη σταθερή προσήλωση της Ελλάδας στις δεσμεύσεις της Διακήρυξης MedFish4Ever, επιβεβαιώνοντας τον ηγετικό και ενεργό ρόλο της χώρας στην προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο.
