Οι φωτογραφίες από τους 200 της Καισαριανής, λίγο πριν την εκτελεσή τους, την Πρωτομαγιά του 1944 έχουν συγκλονίσει το πανελλήνιο.
Τις τελευταίες ώρες έχουν ξεκινήσει οι ταυτοποιήσεις των νεαρών Αντιστασιακών που έχασαν τη ζωή, τιμώντας την πατρίδα, εκείνη τη σκοτεινή μέρα για την χώρα μας από ναζιστές στρατιωτικούς.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ταυτοποιήθηκε ο Βασίλης Παπαδήμας, ο οποίος φαίνεται να είναι ο ψηλός άνδρας με το λευκό πουκάμισο στην παρακάτω φωτογραφία. Κοιτά τον φακό, διατηρώντας την ψυχραιμία του λίγο πριν τον θάνατό του.
Ο Βασίλης Παπαδήμας ήταν μηχανικός στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Μεσσηνία, γεννημένος στην Πύλο, αδερφός του εκδότη Δημήτρη Παπαδήμα, ο οποίος είχε συλληφθεί τον Αύγουστο του 1941 από τους Ιταλούς καραμπινιέρους.
Η μητέρα του Βασίλη πέθανε από εγκεφαλικό 40 μέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον πως και ο εκδότης Δημήτρης Παπαδήμας, που έφηβος ακόμη εντάχθηκε στην Αντίσταση, παραλίγο να είναι στους ανθρώπους προς εκτέλεση στην Καισαριανή, ενώ στη συνέχεια εξορίστηκε στη Μακρόνησο.
Ωστόσο, σύμφωνα με το 902.gr, υπάρχει το ενδεχόμενο, ο ψηλός νεαρός να μην είναι ο Βασίλης Παπαδήμας, αλλά ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης.
Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης του Γρηγόρη και της Πελαγίας, γεννήθηκε το 1914 στον Πλατανιά Χανίων της Κρήτης, από εύπορη και πολυμελή οικογένεια. Ήταν ψηλός, εύσωμος, αρρενωπός και χειροδύναμος. Επαγγελματικά ασχολήθηκε με την γεωργία και τη γαλακτοκομία. Παντρεύτηκε πολύ μικρός την Αικατερίνη Χάλη και απέκτησαν δύο κόρες, τη Μαρία και την Ιφιγένεια.
Από νέος, μαθητής του γυμνασίου, διακρινότανε για την επιμέλειά του και την καθαρή πολιτική του σκέψη. Οργανώθηκε στο ΚΚΕ από το μέλος της ΚΕ Βαγγέλη Κτιστάκη και συνεργάστηκε με τους Γιώργη Τσιτίλο, Χαρίλαο Ψυλλάκη, Γιώργη Πατεράκη και τους Νίκο Μαριακάκη και Παναγιώτη Κορνάρο, που εκτελέστηκαν μαζί του την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής με τους 200 πατριώτες κομμουνιστές.
Οι πιέσεις που δεχόταν σαν πρωτοπόρος του προοδευτικού κινήματος ήταν πολλές και ιδιαίτερα από τον Ενωμοτάρχη του Σταθμού Χωροφυλακής Πλατανιάς, για να υπογράψει δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ.
Απέρριπτε συνεχώς όλες τις προτάσεις και τις απειλές που του έκαναν. Στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά συνεχίζοντας τη δράση του, οργάνωσε πολλούς νέους στο χωριό του και στα γύρω χωριά. Σαν μέλος της νομαρχιακής επιτροπής έλαβε μέρος μαζί με άλλους στο αντιδικτατορικό κίνημα τον Ιούλη του 1938.
Αντέδρασαν επίσης με την ρίψη προκηρύξεων στην υποδοχή του αγγλικού πλοίου στο λιμάνι της Σούδας που είχε προσκληθεί από τον βασιλιά Γεώργιο και τον Μεταξά. Πράξη που απαιτούσε για την εποχή εκείνη μεγάλη γενναιότητα.
Συνελήφθη το 1939 δικάστηκε 5 χρόνια φυλακή και τον έκλεισαν στην επανορθωτική φυλακή Χανίων. Αργότερα μεταφέρθηκε στις φυλακές Αβέρωφ της Αθήνας και από κει στην Ακροναυπλία. Στη συνέχεια πήγε στο ιταλικό στρατόπεδο της Λάρισας και στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1943 ήρθε μαζί με τους Ακροναυπλιώτες στο Χαϊδάρι.
Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης
Σαν μάγειρας του στρατοπέδου φρόντιζε τους μικρούς κρατούμενους με προσεγμένο και περισσότερο φαγητό. Προς τιμή του αξέχαστου αγωνιστή ο δήμος Χανίων έδωσε το όνομά του σ’ ένα δρόμο στην περιοχή του Αγίου Λουκά.
Ακόμα, το πρώτο νέο παιδί, που φαίνεται στην εικόνας, είναι, σύμφωνα με μαρτυρίες, ο Ηλίας Ρίζος του Δημητρίου. Ήταν αρτεργάτης σε βιοτεχνία με ζυμαρικά στη Λαμία (ιδιοκτησίας Παληός / Ράμμος). Για την ακρίβεια, επρόκειτο για μικρή βιοτεχνία με ζυμαρικά, κουλουράκια και ψωμί στην περιοχή του Αγίου Λουκά, στη Λαμία (Κλαραίικα), κοντά στο σπίτι του Άρη Βελουχιώτη. Όταν εισέβαλαν οι Ιταλοί στην πόλη, οι Έλληνες συνεργάτες τους τον παρέδωσαν στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Λίγο πιο πίσω από τον Ηλία Ρίζο και τον Θρασύβουλο Καλαφατάκη, απεικονίζεται και ο Δημήτρης Παπαδόπουλος με το βλέμμα του καρφωμένο και σταθερό στην κάμερα.
Καταγόταν από τον Πόντο. Απ’ τους παλιότερους και καλύτερους αγωνιστές οικοδόμους. Παίρνει μέρος στο συνδικαλιστικό κίνημα μόλις ήρθε σαν πρόσφυγας στην Ελλάδα το 1922-1924. Στα 1928 βγήκε στη διοίκηση της Βιομ. Ένωσης Οικοδόμων, για να ανέβει σε λίγο στην Εκτελεστική Επιτροπή της Ομοσπονδίας Οικοδόμων και να γίνει Γενικός Γραμματέας της. Στα χρόνια αυτά 1928-1936 οργανώνει και καθοδηγεί τους αγώνες των εργατών Οικοδόμων. Για τους αγώνες του αυτούς πολλές φορές φυλακίζεται και εξορίζεται. Το 1936 όντας Γραμματέας της Πανελληνίου Ομοσπονδίας Οικοδόμων συλλαμβάνεται από τη μοναρχοφασιστική διχτατορία της 4ης Αυγούστου, στέλνεται εξορία και από ‘κει στην Ακροναυπλία. Το 1941 παραδίδεται απ’ τους μοναρχοφασίστες στους Γερμανούς. Μεταφέρεται στο Χαϊδάρι και την 1η Μάη του 1944 τουφεκίζεται μαζί με τους 200 αγωνιστές του λαού.
Ο Δημήτρης Παπαδόπουλος
Τα βιογραφικά στοιχεία αντλήθηκαν από την έκδοση της ΤΟ Ανατολικών Συνοικιών της ΚΟΑ του ΚΚΕ με τίτλο «ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ» (Νοέμβριος 2016) και οι φωτογραφίες από το αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ.
Διακόπηκε η δημοπρασία
Οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε στο Tάγμα Οχυρώσεων 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα. Ήρθαν στη δημοσιότητα μέσω διαδικτυακής δημοπρασίας στο eBay, από Βέλγο πωλητή, χωρίς να είναι γνωστός ο φωτογράφος, και αναρτήθηκαν στη σελίδα Greece at WWII Archives.
Tο πρωί της Δευτέρας (16/02), φαίνεται ότι έληξε η δημοπρασία για τα συγκεκριμένα ντοκουμέντα, καθώς δεν υπάρχουν πια στη λίστα του eBay. Μέχρι στιγμής πάντως δεν υπάρχουν πληροφορίες για το αν έχει διακοπεί η διαδικασία ή κάποιος πλειοδότησε για τις φωτογραφίες ντοκουμέντα. Στην πλατφόρμα η δημοπρασία έχει λήξει από τον ίδιο τον πωλητή, ωστόσο δεν διευκρινίζεται αν οι φωτογραφίες αγοράστηκαν ή αν έχει γίνει κάποια κίνηση από την ελληνική πολιτεία για να εξασφαλίσει το υλικό και να ελέγξει τη γνησιότητά του.
«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας», σημειώνει σε ανακοίνωσή του το γραφείο Τύπου της ΚΕ του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος.
Το ΚΚΕ επισημαίνει πως «εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο».
Στη Βουλή θα αποδοθούν οι φωτογραφίες
Ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης επικοινώνησε με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και συμφώνησαν ότι εφόσον αποκτήσουμε τις φωτογραφίες με τους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής αν αποδειχθεί η γνησιότητά τους αυτές θα δοθούν στη Βουλή των Ελλήνων.
Για το ζήτημα των φωτογραφιών που φέρονται να απεικονίζουν τους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής μίλησε και ο Παύλος Μαρινάκης το πρωί της Δευτέρας.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επεσήμανε ότι πρέπει να αποκτηθούν από το ελληνικό κράτος, εφόσον αποδειχθεί η γνησιότητά τους.
